Monday, February 13, 2017

Mãi còn thương

Image may contain: plant, flower and nature



Em trong mùa nắng hạ
Anh đến, cơn mưa rào
Nụ hoa tình nở muộn
Hong ấm cuộc đời nhau

Đời lênh đênh sóng nổi
Biển khổ cuộn niềm đau
Mắt thương nhìn cố quốc
Giọt buồn ngấm trong nhau

Vòng tay nồng hơi ấm
Muốn ôm trọn quê nhà
Yêu thương cuồn cuộn chảy
Tan vào tình đôi ta...

Thảo Ly

Friday, February 10, 2017

Vầng dương đã tắt

Image may contain: sky, tree, cloud, twilight, plant, outdoor and nature

Nằm đu đưa trên chiếc võng ở vườn sau. Nhớ quá mầu xanh của lá, mầu trắng cùng hương thơm thoang thoảng nhẹ nhàng của hoa ngọc lan. Nhớ cây trái trĩu cành chín đỏ...Mùa đông đã ghé qua đây, đem theo hoa lá, hơi hương quen thuộc đi theo cùng cây trái.

Ngước mắt nhìn trời mới hay chiều sắp tắt. Vầng trăng non treo lơ lửng trên cao. Ngoái mặt lại nhìn sang phía bên kia. Mặt trời đã khuất, chỉ còn những đám mây màu vàng cam rực lửa.

Buồn. Nghĩ thật nhiều tới người Cha vừa mới ra đi. Đàn con tứ tán không ai có mặt. Ước mơ được một lần bên bữa cơm gia đình có con cái quây quần. Mơ ước đó theo người Cha vào giấc ngủ không bao giờ thức dậy.

Mùa xuân vừa ghé qua đây. Dư âm của những ngày tết còn đọng lại đây đó quanh thành phố. Những đứa con và người Cha không có mùa xuân. Chiến tranh đã hết từ 42 năm trước, nhưng nỗi đau thương của tù đày, mất mát, phân ly phũ chụp xuống gia đình cho mãi đến ngày nay.

"Đợi hai ba năm nữa, quê mình thôi khói lửa mời xuân đến với tôi".

Bài hát ngày xưa gợi chua xót nhiều thêm. Khói lửa chiến tranh chấm dứt, vì đâu người Cha cựu sĩ quan quân lực VNCH phải đem gia đình bỏ nước ra đi. Đã không thể sống với kẻ thắng cuộc vô cùng hung bạo, nhưng những đứa con không chọn quay lưng với mảnh đất quê hương. Những bước chân yêu thương mang nòi giống tiên rồng, quay về cố quốc để lâm cảnh tù đày, tang tóc. Kẻ mất vì đòn thù tàn ác vô lương của người cùng tiếng nói, màu da. Người còn sống không nơi dung chứa. Sống trên quê hương mà như vô tổ quốc, sau những năm dài khổ nhục chốn lao tù.

Image may contain: tree, plant, sky, outdoor and nature 

Trăng tỏa sáng, bầu trời đêm lấp lánh những vì sao. Ngỡ như ánh mắt hiền từ của người Cha từ trên cao đang nhìn xuống. Đã hết, đã xong một đời đau khổ, trầm luân. Thương những đứa con ở lại đang tiếp tục cuộc hành trình đầy chông gai, gian khổ mà bạn đồng hành đâu có bao người.

Biết đến bao giờ con dân nước Việt hết lầm than, để những người Cha khi từ giã cỏi đời , được ra đi trong thanh thản, an vui miên viễn.

Thảo Ly
Viết cho hai em Huỳnh Anh Tú và Phạm Thanh Nghiên

 Image may contain: 3 people, people standing, flower and indoor

Wednesday, February 08, 2017

Tết bây giờ


 Image may contain: 1 person, smiling, standing
Ngày ba mươi tết. Nỗi vơ ngỡ đã ngủ yên bỗng cựa mình thức dậy gọi thầm. Chợt nhận ra dẫu tóc bạc nhiều vẫn khao khát niềm vui xum họp, có cha mẹ, anh em, con cháu vây quanh ngày tết. Nhẫm tính, đàn con mồ côi cha đã 15 năm. Thêm mồ côi mẹ 7 năm rồi mà sao vẫn chưa quen. Cuộn phim quá khứ cứ quay đi, quay lại khi gần tết. Tuổi thơ trôi qua trong từng mùa tết hoang mang. Niềm vui không trọn khi nghe tiếng đạn pháo rớt đâu đó quanh quận lỵ. Bên kia với bên này. Hai bờ đại dương chung dòng nước hòa nhau. Đứa trẻ đang bước vào mùa thu cuộc đời, bây giờ vẫn còn bị ám ảnh nên sợ nghe tiếng pháo.


Những tàng cây xum xuê bóng mát không còn. Những phận đời nép bóng vẫn còn góp mặt, giữ cho hơi ấm tình thân tiếp nối. Thay chỗ của người mẹ từ khi sức mỏi, yếu dần. Đôi bàn tay không còn bận rộn đến quên ăn, quên cả nghỉ ngơi để chuẩn bị cho những ngày đầu năm mới. Hai đứa con gái không dưng mà trở thành truyền thừa của mẹ. Vẫn đi làm không nghỉ ngày nào. Vẫn bày ra gói bánh tét mỗi năm, cho mẹ còn có niềm vui ngày tết. Bánh tét nhân hột điều, chỉ có ở làng quê bên ngoại, tiếp tục trao tay những người ở phương này. Mẹ trao tặng từ người thân quen đến bác sĩ gia đình, để bày tỏ lòng tri ân người bác sĩ Việt Nam có từ tâm, đã chửa bệnh không màng tiền bạc ngay từ những ngày đầu gia đình đặt chân đến nơi đây. Rồi khi rời khỏi căn nhà nhiều kỷ niệm, về sống cùng con gái, bác sĩ gia đình của mẹ bây giờ là người con gái trẻ. Tiếng Việt của cô làm bà mẹ Việt Nam ấm áp, an tâm. Giữa những bệnh nhân bản xứ, có lẽ mẹ là người duy nhất đi khám bệnh mang theo bánh tét tặng cho bác sĩ. Mẹ làm sao không trân qúy những ân tình nhận được quanh đời. Những lần nằm bệnh viện, mỗi ngày cô bác sĩ VN đều có mặt theo dõi bệnh, điều trị cho đến khi bình phục.


Mẹ mất, hai chị em buồn không còn gói bánh mỗi năm giống khi xưa. Hương vị món bánh tét nhân hột điều quen thuộc, sau mấy mươi năm chỉ còn là chút dư hương đọng lại. Giỗ của mẹ là ngày mùng một tết. Ba đứa con gái cùng nhau làm bánh ít nhân dừa. Bánh tét chay đặt trước ở chùa. Những người Phật tử tới chùa gói bánh, cũng là làm công quả tạo ngân quỹ cho chùa sinh hoạt. Thêm mứt gừng, mứt dừa dẫu bận rộn cũng ráng làm, để dâng lên cúng trong ba ngày đầu năm mới. Đứa con trai ở xa hỏi đi, hỏi lại. Trong nhà mình chỉ nấu món chay khi cúng giỗ phải không? Con muốn biết để ngày mùng một tết nấu thêm món chay sắp lên bàn thờ cúng ngoại. Đó là đứa cháu mẹ chưa lần gặp, hay hỏi về bà ngoại ngày xưa rồi quý, rồi thương. Dặn thêm con khi sắp lên bàn thờ cúng ông bà. Con nhớ khấn mời hết tổ tiên, giòng tộc. Đừng chọn lựa phân chia, chỉ dành riêng cho người con biết mà thôi. Chỉ có thể nói với con chừng đó. Người mẹ khi bày hoa trái lên bàn  thờ hay khi cúng giỗ, lúc nào cũng thành tâm dâng tất cả những người quá vãng, không kể người thân hay lạ. Vẫn biết chỉ là cách tỏ bày lòng tưởng nhớ, mà cảm nghe ấm áp thật nhiều trong lời khấn nguyện. Cầu cho hết thảy người đã khuất đều siêu thoát. Sinh về cỏi lành, được an lạc và hạnh phúc lâu dài.


Đi chợ tết mới thấy mùa xuân nơi đất khách. Những bản nhạc xưa rộn ràng lẫn trong tiếng nói cười chắc gì có người nghe. Nhìn bánh mứt làm từ VN bày bán ê hề, vừa sợ vừa buồn. Người ở lại không còn chọn lựa. Người nơi này vẫn nhiều kẻ tin rằng, mình không ở trong số người bất hạnh nuốt vào chất độc. Vẫn còn kẻ bán người mua để ăn, để tặng nhau. Sao không tặng nhau ngọt ngào tình tự quê hương. Sự đối đãi chân thành dành cho nhau ở xứ người, cần thiết hơn bánh mứt được làm từ kẻ vô tâm, coi thường sinh mang của người cùng chủng tộc. Những bao lì xì đỏ một thời gắn bó, giờ ngại ngùng không muốn chạm vào. Dẫu sao nó chỉ là tờ giấy đỏ, cho thấy căn bệnh mê tín ăn sâu thành cội rễ. May mắn không đến từ mầu sắc, mà sao phải đem tiền đổi lấy giấy về để đựng tiền. Phải chăng may mắn chỉ có nơi màu đỏ, cho nên đời này qua đời khác người mình vẫn mãi tin theo. Con đường mòn loang lổ, bùn lầy. Từng đoàn người vẫn vô tình nối bước đi qua, không hề nghĩ đến chuyện chọn đi con đường khác. Từ năm ngoái, hai chị em trong nhà đã cắt những tờ giấy gói quà, xếp thành nhiều bao lì xì nhỏ. Đám trẻ dường như không chú ý. Có lẽ chúng chỉ vui khi nhận những đồng tiền mới bên trong. Chỉ có đám người lớn trầm trồ khen lạ. Tự trách sao bao năm rồi mình chẳng nghĩ tới điều này. Thầm ước, người Việt Nam sẽ làm bao lì xì cho tết VN. Là hình những lá cờ vàng, hình bản đồ chữ S, Phù Đổng Thiên Vương và vô số anh hùng dân tộc tự ngàn xưa cho đến ngày nay…Khi đó sẽ không ngần ngại mua về làm bao lì xì. Ít ra ngày tết VN, không có dấu vết của giống người một thời đô hộ tổ tiên cả ngàn năm.  


Một ngày như từng ngày qua đi ở nơi đây. Đi chợ tết rồi vội vàng cho ngày làm việc muộn. Buổi sáng cuối năm cũng chỉ vậy thôi. Chợt nhớ con trai vừa gọi nhắc. Món hàng đặc biệt con gởi sắp giao rồi. Cần có bố hay cô ký nhận. Không hiểu sao lần này con cẩn thận quá mức bình thường. Ai ký nhận cũng được sao đòi phải là cô hay bố. Hai kẻ lơ ngơ vừa về từ chợ tết, mà không thấy món nào của tết trên tay. Loay hoay ôm bịt giá thật to, cả hai không nhìn thấy chiếc Uber ngừng lại trước. Có phải tết đến là già thêm một tuổi, trở thành đứa trẻ sống lâu nên rất ngu ngơ. Bước theo nhau như sợ lạc nhau, rồi giật mình kinh ngạc khi thấy đứa con xa buông xách tay chạy đến.


-Món quà đặc biệt tới rồi nhưng chắc chẳng ai cần. Con cứ tưởng khi Uber ngừng là có hai người chạy tới mừng vui. Rồi con đi vào driveway cũng chưa ai để mắt nhìn ra! Chắc phải return món hàng này quá!

-Thì đã tới giờ để nhận hàng, hai người già sợ trễ nên đâu nhìn ai nữa!


Chỉ còn lại tiếng cười và từng vòng tay ôm mừng trước sân nhà, làm ấm lại ngày ba mươi tết. Chuyền tay bưng bọc giá thật to, đứa con trai thắc mắc hỏi làm sao ăn hết. Thì làm dưa giá, cuốn bánh tráng với thịt kho tàu ngày tết. Có nỗi ngạc nhiên khi nghe nói tới món ăn. Con chưa từng biết có người ăn như vậy! Người “chưa từng biết” đã say mê thưởng thức những bữa ăn ngày tết trong gia đình. Đã mừng vui cảm động nhiều khi nhận những bao lì xì từ bố mẹ, bác, cậu dì trong ngày mùng một.


-Đã từ lâu không có ai lì xì cho con hết. Về đây con thấy con trẻ lại nhiều năm.

-Con chưa 20 tuổi đã già đâu mà trẻ lại nhiều năm!


Hai ngày cuối tuần qua mau. Lần này sửa soạn đi về con trai thêm bịn rịn với vợ chồng người dì mới gặp lần này. Trong mớ hành trang bây giờ, ngoài bánh ít, mứt tắc mẹ làm còn có thêm dưa giá thịt kho. Con muốn đem hương vị tết từ miền nắng ấm về nơi xứ lạnh. Càng muốn khoe món ăn con vừa biết đã mê rồi.

Thế rồi trong suốt một năm, đứa con trai mơ về Houston ăn tết chỉ vì món thịt kho, dưa giá đã được ăn. 

Nghe con nói làm rưng rưng nhớ mẹ. Nhớ những ngày xa xưa lúc người cậu út về thăm. Trong bữa cơm gia đình ngày tết, cậu đang ăn chợt buông đũa, trầm ngâm.


-Chị Hai ơi, chị có biết không? Em đi lang bạt kỳ hồ cùng khắp mọi miền. Chẳng có nơi nào, chẳng có người nào kho món thịt kho tàu giống chị Hai kho. Chỉ ăn một lần là đủ nhớ trọn đời.


Nồi thịt kho ngày tết bây giờ, đứa con gái vẫn theo cách mẹ nấu ăn, không bao giờ đong đo liều lượng. Chắc chắn sẽ không đậm đà hương vị giống ngày nào, nhưng đàn con cháu như tìm lại chút hơi hương ngày tết khi còn mẹ.

Image may contain: 2 people, people smiling, people standing and outdoor


 Image may contain: 6 people, people smiling, people standing, child and outdoor
Quỳnh My


 

Tuesday, January 31, 2017

Giỗ Mẹ đầu năm

Image may contain: 1 person, indoor
Bảy năm qua rồi mà sao cảm giác mới vừa mồ côi mẹ vẫn còn nguyên.

Ngày ba mươi tết, nấu vài món chay cùng hoa trái, dọn lên cúng tổ tiền, ông bà, cha mẹ. Nỗi quạnh hiu ùa về trong lòng hai kẻ mồ côi. Đốt hai cây nhang thật ngắn, hai đứa cắm vào lư hương rồi quỳ lạy. Mùi khói nhang làm ấm căn nhà. Dẫu sao, đời vẫn còn hạnh phúc khi có bên mình một chiếc bóng không rời. Lặng lẽ chia nhau từng chút buồn vui. Chia luôn cả từng phận đời tăm tối ở quê nhà. Đi chợ tết nhưng không mua sắm tết, chỉ là những thứ cần cúng ông bà và giỗ mẹ đầu năm, cùng bữa ăn giản dị trong ngày anh em, con cháu quây quần.

Chiều ba mưoi tết, hai đứa em gái đi làm về ghé qua nhà. Ba chị em cùng gói thật nhiều bánh ít nhân dừa và thêm một ít bánh nhân đậu xanh. Lo chị xử dụng đôi tay quá độ, sợ nó đình công như đã từng nên hai đứa em gái chia nhau nạo mừoi mấy trái dừa rám mỗi năm. Có thể dụ dỗ tên hàng xóm chung giường làm giúp, chỉ ngại bọn hắn mạnh tay quá nên sợi dừa không nhuyễn. Mua lá frozen về rữa sạch, lau khô và xếp sẵn, cùng xào dừa làm nhân cũng mất nửa ngày. Đứa em mạnh tay nhồi bột nếp. Chị lấy bột để nhân vào. Đứa em nữa đặt vô lá gói lại chờ để vô nồi hấp. Lo làm bánh bỏ luôn bữa tối. Anh chàng gươm lạc giữa rừng hoa ngồi góp chuyện vui. Rồi thiếu lá, chàng ta có việc, là xé những miếng giấy bạc để gói cùng miếng lá nhỏ bên trong. Mấy đứa em vừa đói bụng vừa mê ngọt, chỉ chờ mẽ bánh đầu vừa chín tới là giục nhau ăn thử. Năm nay có thêm một số bánh làm bằng bột nếp trộn thêm khoa lang dương ngọc. Bánh có màu tím của khoai, thật dẽo và ngon. Hai đứa ăn thử một cái vẫn còn thèm nên giục chị sắp lên cúng lẹ lẹ để em ăn thiệt! Thật ra bánh ít ăn một cái không thấm vào đâu vì nó quá nhỏ, lại ngon. Bình thường khi làm món ăn nào, ngừoi nấu có cảm giác như no, chẳng muốn ăn. Vậy mà khi hai đứa em ham ăn ngọt xúi giục liên hồi, anh chị nó cũng nhẹ dạ...ăn theo rồi tấm tắc, ừ, ngon thiệt!

Hai đứa em ra về, mang theo những chiếc bánh còn nóng hổi. Gần chín giờ đêm, sau một ngày dài đi  làm ai cũng mệt phờ. Ngừoi chị hấp những chiếc bánh còn lại một mình. Khi cánh cửa khép lại, niềm vui cũng mất hút theo tiếng nói cừơi lao xao của mấy đứa em.

Sắp giao thừa rồi. Chỉ một lát nữa thôi, từng đứa con gái sẽ dọn trái cây, thắp nhang cúng giao thừa, cùng lúc đưa tay chùi nước mắt. Mẹ ra đi sau giao thừa mấy phút, bảy năm xưa.

Ngày đó mỗi khi tết đến, mẹ cực nhọc rã rời, từ lúc chuẩn bị cúng rước ông bà cho tới ngày cuối tuần con cháu kéo nhau về. Chỉ mỗi việc bỏ tiền vô bao lì xì cho mừơi đứa con cùng dâu, rể và hơn 30 đứa cháu mỗi năm, đủ làm mẹ bận rộn biết là bao. Thêm những món ăn chay và mặn cho chừng đó người. Vậy mà mẹ vẫn vui nhìn lũ con cháu vây quanh, khen món ăn mẹ nấu không chê vào đâu được. 

Hôm nay ngày giỗ mẹ, mừơi anh em có mặt tám người. Phải đợi ngày mai chủ nhật- mùng hai tết, cả nhà mới họp mặt đầu năm. Không còn mẹ, đứa em rể làm giò lụa chay cúng mỗi năm. Món canh chua chay cúng mẹ được nhiều người khen ngon lắm. Đứa em dâu nói bánh ít chị làm và canh chay chị nấu ngon hơn ở trong chùa. Đứa cháu trai cũng hỏi cô nêm nếm bằng gì mà ngon vậy?

Mẹ ơi! Cuối cùng rồi con cũng nấu được những món ăn mẹ nấu khi xưa. Nồi thịt kho tết mỗi năm con không bê nỗi, phải nấu bằng hai nồi lớn để vừa họp mặt gia đình vừa cho các em chia. Dưa giá, thịt kho miền quê ngoại, tiếp tục theo mẹ đến xứ người và con cháu vẫn đợi thưởng thức mỗi năm một lần ở nhà con. Đàn cháu mấy chục đứa của ba và mẹ ăn được cả món chay và mặn. Chúng vẫn đầu năm cùng bố mẹ ra nghĩa trang cúng mộ ông bà, rồi vào chùa lạy phật, thắp nhang trước khi về họp mặt gia đình. Mẹ con mình đã chọn ăn tết thật đơn sơ. Không làm những món cao lương mỹ vị, ăn uống linh đình ngày tết, nhưng con vẫn không để cho đôi bàn tay nhàn rỗi. Những mùa tết con làm nhiều kẹo, mứt đem vào chùa cúng dường cho chợ tết trong chùa. Con biết nếu mẹ còn, mẹ sẽ vui nhiều. Giữa những đa đoan, bận rộn con vẫn không quên san sẻ tình thương cho ngừoi hoạn nạn, không may. Giỗ mẹ năm nay có thêm nén nhang con thắp hộ cho ngừoi con gái thật xa, dẫu cả mẹ và con chưa từng gặp bao giờ. Tình thương đã kết nối những người có một tấm lòng, nghĩ đến sự an vui của muôn loài chứ không chỉ riêng mình.

Giòng máu của ba mẹ cho con vẫn mãi luân lưu, dẫu ngày tết mỗi năm là nỗi buồn thương theo suốt cuộc đời con.

 Quỳnh My

Saturday, January 07, 2017

Trái yêu thương đầy cành...

Trời trở lạnh, cư dân miền nắng ấm co ro. Ngày qua nhanh, cho thêm vội vã khi tan sở. Mấy cây phong nhà hàng xóm, lá úa rụng đầy sân. Lá theo gió chao nghiêng rơi lả tả trên đám cỏ. Rồi có những cơn gió mạnh hơn, thổi đám lá chết bay sang, trải đầy trứơc hiên nhà. Cây bồ đề ngoài sân lá vẫn còn xanh. Quanh gốc nhỏ, đám lá chết nằm xếp lớp chờ ngày rã mục.
 
Cuối mùa thu, trên bàn thờ lúc nào cũng có những bình hoa cúc vàng rực rỡ mỗi ngày. Thêm trái cây từ vườn nhà, hay chị em, bạn bè gởi tặng. Cam, bưởi, chanh, hồng...nhận được dài dài. Đôi lúc trồng cây, chăm sóc năm này qua năm khác, không cực bằng hái trái tặng mọi người, bởi gặp nhau không phải dễ. Chị em trong nhà còn không có nhiều cơ hội, nói chi đến bạn bè, người thân đây đó. Rất nhiều lần nhận message như thế này
 
-Em vừa để cam, bưởi trước cửa nhà. 
 -Xôi nếp than còn nóng, chị lấy vào ăn sáng! 
-Mắm ruốc xào xã ớt, thịt ba chỉ thật cay! Em mới drop đó nghe...
 
Bốn chị em trên cùng một con đường nhưng không gặp mặt nhiều bằng những lần giao và nhận bên ngoài song cửa. Mùa đông thức ăn để trước cửa thường hơn. Đã có "tủ lạnh ngoài trời" nên không lo sẽ bị hư. Đôi lần làm khó đứa em, khi nó dặn chị để chè, trái cây phía trước, sau khi đi làm về em ghé lấy.
 
-Nè, mang cho thì có thể "drop and go". Còn nhận thì phải vô nhà cho chị gặp.
 
Chỉ là muốn gặp em thôi. Muốn nhắc nó đừng nên hà tiện đôi ba phút với người thân. Mình có một đời để bận rộn nhưng được gặp người thân thì giới hạn. Phải biết tận dụng khi còn có thể.
 
Không gì thích bằng được tận tay hái trái trên cây, nhưng ba đứa em gái vẫn chạy theo giờ nên không có thú vui này, dẫu ở cách nhau chỉ vài phút lái xe. Hai ngày lạnh biết trước sẽ dưới 0 độ C, làm bối rối cho đám trái trên cây còn lại. Cô bạn Mỹ từng được ăn đu đủ chín cây, nhắc. Hãy hái hết những trái đu đủ già trước khi trở lạnh. Trong đám đó sẽ có trái chín sau vài ngày. Còn không thì làm gỏi, nấu canh như từng nghe kể. Như vậy vẫn hơn tất cả bị luộc hết trên cây vì đông đá. Đúng là người Mỹ! Họ vốn thực tế nên luôn kèm theo giải pháp. Trong khi người mình hay bỏ thời giờ lo lắng, thở than hay mặc kệ để ... trời lo, thay vì nghĩ cách cứu vãn khi có thể. Thế là ông làm vườn được thủ thỉ. Vác thang ra cho em hái tắc. Phần anh hái đu đủ, quýt vì em không phải "cao nhân" nên không với tới.
Tắc chua hái đã đành. Tiếc cây tắc ngọt trồng trong chậu năm nay chín sớm không đợi tết. Rồi sẽ thêm bận rộn trong căn bếp nhỏ cuối năm, với đám tắc ngọt, chua đang đợi. Ông làm vừơn nghe giọng như tiếc nuối, nên không im lặng nữa
 
-Nè! Tham cũng vừa thôi. Có bao nhiêu hưởng bấy nhiêu. "Biết đủ là đủ". Em thường hay nói mà quên thực hành đó!
 
Hết nửa buổi chiều cho việc hái trái, cắt tỉa lại cây. Ông làm vườn dường như quá sức trung thành. Làm gì cũng muốn có hai người, dẫu chưa từng nghe "khiển trách" lần nào. Khi ông leo lên thang phải có người đứng kế bên. -Em chỉ cho anh hái. -Thì anh hái trái nào chín, đang đổi sang màu vàng đó! 
 
-Không! Em phải chỉ anh mới hái. 
-Em không mang kính. Có thấy đâu mà chỉ.
 
Trung thành kiểu này cũng mệt vô cùng! Đành phải đi vào nhà lấy kính đeo vào, vì ông nhất định làm theo nguyên tắc của ông: chỉ hái trái nào khi có lệnh. 
 
Hái hết quýt để trên đám cỏ. Ông làm vườn chất củi vào lò gạch tự làm. Xong việc rồi, bây giờ ông thảnh thơi nằm võng, thả hồn lãng đãng theo mây khói. Nỗi buồn sao không là khói, là mây? Ngày nào cũng lướt qua FB để rồi giận, rồi thương quá đỗi. Giận người sao tàn ác với người. Thương những cảnh đời, những con người bất hạnh sống trong thể chế vô luân, bạo ngược. "Máu chảy ruột mềm", có thật vậy không? Người VN hay nói nhiều về đạo đức cùng nhân nghĩa, nhưng cũng chính người VN tàn ác với nhau.
 
Thiên tai giáng xuống chẳng chọn nơi. Còn thảm hoạ do người tạo để giết chính dân mình, làm sao chấp nhận? Ông làm vườn ngày càng u uẩn, đăm chiêu. Nỗi buồn này không giống nỗi buồn xưa, ngày bỏ nước ra đi. Tất cả những gì đẹp nhất, thương yêu nhất của ngày xưa đều cất giữ trong tim. Những người ra đi mang theo quê hương thuở đó, giờ đau xót, ngậm ngùi nhìn lại quê nhà của bây giờ. Tan nát hết rồi! Còn gì đâu mà gìn giữ nâng niu. Hoài niệm càng đẹp, nỗi đau càng bén nhọn.
 
Chiếc võng nằm bất động, như nặng oằn nỗi đau thân phận của những con người bất hạnh bên nhà. Trái chín ngọt ngào trên đám cỏ xanh, trên chiếc ghế dài nằm đó đợi chờ. Rồi người có đôi tay ưa bận rộn, hay thủ thỉ bên ông, nói khẽ.
 
-Em nhớ Sài Gòn. Nhớ những người bán vé số, bán hàng rong trên phố, trong xóm nhỏ ngày mưa, ngày nắng...Ước gì được trao tặng hết trái ngọt mình có bây giờ cho họ. 
-Mình đã và vẫn đang tiếp tục trao nhiều thứ khác cho người bên đó. Bao năm rồi, em thấy kết quả gì không?
Câu hỏi rơi vào hư không trong chiều giá lạnh. Bên ngoài khu xóm đã lên đèn. Những ánh đèn làm ấm thân cây, ấm hàng hiên phía trước trong mùa cây trụi lá. Dưới phố xôn xao mùa lễ hội, cùng hàng triệu ánh đèn mầu sắc lung linh. Hai kẻ không dưng mà rũ rượi. Chợt nghe dư âm bài hát ngày nào vang vọng đâu đây.
 
"Rồi đây qua cơn mê 
Sông cạn lại thành giòng 
Xuôi về ngọt quê hương 
Ngày đó tay em dài 
Vun cuộc tình thật đầy 
Mơ toàn chuyện trên mây 
Còn tôi như cánh chim 
Sẽ bay đi muôn phương 
Mang về mầm xanh tươi 
Khi lá hoa thật nhiều 
Trái yêu thương đầy cành 
Hái đem cho mọi người" 
(Qua cơn mê- Trịnh Lâm Ngân)
 
Cơn mê của 20 năm chinh chiến đã qua thật lâu rồi. Hàng triệu cánh chim cũng đã bay đi muôn phương từ dạo đó. Mầm xanh tươi không mang về được quê hương, bởi đất không còn hiền hoà, mầu mỡ phù sa. Đất mẹ Việt Nam đang oằn mình nứt nẻ. "Trời làm cơn lụt mỗi năm" chưa đủ khốn cùng, nên thêm người làm ra nhiều cơn lũ nữa, cướp đi sinh mạng của bao người.
 
Ngày chưa hết mà trời trở lạnh. Hai kẻ suy tư lặng lẽ bước vào nhà. Ông làm vườn buông tiếng thở dài.
Ta làm gì cho hết buổi chiều nay em nhỉ? Không có câu trả lời. Chiếc bóng luôn ở bên ông đang nghĩ đến câu thơ cũ "Ta làm gì cho hết nửa đời sau?"
 
Tóc hai đứa mình bạc hết từ lâu. Nửa đời ngừơi trôi qua cũng lâu rồi. Ước mơ nhiều quá, vẫn chỉ là mơ ước. Trái yêu thương đầy cành em biết gởi về đâu?
 
 

quỳnh my

Sunday, December 11, 2016

Mừng sinh nhật năm thứ ba- Mạng Lưới Blogger Việt Nam



Tôi chưa bao giờ nghĩ có một ngày, bàn tay mình đưa ra nắm lấy những bàn tay từ bên kia bờ Thái Bình Dương. Tôi muốn nắm hết những bàn tay nhỏ nhoi mà mạnh mẽ. Sức yếu mà vững chãi, gan lì, dám ngẫng cao đầu đạp lên gai góc mà đi
 
Trong tâm tình của một người thất lạc quê nhà, dõi mắt nhìn về chốn cũ để thấy nỗi buồn xa xứ nhỏ dần. Nỗi đau xót thất vọng thì dường như lớn mãi. Giữa những hỗn độn, bất công, vô cảm và bạo lực, những tiếng kêu gào, than van đẫm trong máu và nước mắt....mà sao người chung quanh vẫn mãi làm ngơ? Rồi một ngày tôi tình cờ đọc một vài bài viết, của những người con gái bỏ quên tuổi thanh xuân, dẫu sức yếu thế cô vẫn hiên ngang đứng thẳng, thay cho đám đông sợ hãi, u mê. Họ dám nói lên tiếng nói của một con người, biết rõ mình đang sống trong một thể chế mà nhân quyền chưa bao giờ được thực thi. Những cái tên xa lạ như blogger Điếu Cày, Mẹ Nấm, Phạm Thanh Nghiên, Nguyễn Hoàng Vi... tình cờ nghe được trên radio bên này, rồi trở thành quen. Nhất là những người con gái. Họ là anh thư nước Việt trong trái tim tôi. Đứa em gái sinh hoạt trong hội Phụ Nữ Âu Cơ, cho biết mỗi năm hội đều trao tặng quà cho một người phụ nữ đấu tranh nỗi bật nhất trong năm. Hai trong số những anh thư nước Việt mà tôi hằng ngưỡng mộ, lại chính là người sáng lập ra Mạng Lưới Blogger Việt Nam là Phạm Thanh Nghiên và Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh. Với tôi, các em là những người đàn bà không có mùa xuân, mà chỉ có mùa đông đói rét, nhục hình, nhìn tuổi trẻ đi qua trong bốn bức tường đen tối của nhà giam. Người từ đất Bắc, kẻ ở miền Trung. Họ gặp nhau, đến với nhau bằng trái tim có cùng nhịp đập yêu thương, dám hy sinh hạnh phúc riệng để mưu cầu cho hạnh phúc chung. Đó là cuộc sống mà con người được tôn trọng, được chọn lựa chính thể và nói lên nguyện vọng. Chấm dứt cảnh áp bức bất công của chế độ độc tài, độc đảng.
 
Những ai từng sống dưới chế độ cs sau năm 1975 đều hiểu rõ sự sắt máu, bạo tàn của họ đối với người bất đồng chính kiến. Viêc công khai thành lập Mạng Lưới Blogger VN là một nét son. Tôi biết ngoài hai sáng lập viên, còn rất nhiều anh chị em ở khắp mọi miền đất nước góp phần tạo dựng. Để duy trì sinh hoạt, từng cá nhân đã đánh đổi thật nhiều. Họ bị giam cầm, tra tấn dã man ngắn hạn hay trong nhà tù dài hạn, chỉ vì tội danh rất mơ hồ, và không bao giờ được xét xử công khai, minh bạch. Trước và sau khi thành lập MLB, các Blogger Phạm Thanh Nghiên, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, Nguyễn Hoàng Vi đã được chọn trao tặng giải thưởng của Human Right trong các năm 2012, 2013, 2015. Tiếng nói của họ đã vang rộng, đi xa chỉ vì sự hy sinh đánh đổi quá lớn lao. Thế giới biết đến VN là một trong những nước chà đạp nhân quyền, cũng chính là nhờ sự hoạt động bền bỉ, không lùi bước của họ qua từng năm tháng. Từ hoạt động đường phố, đến kêu gọi công khai toàn dân đứng lên bảo vệ môi trường, buộc Formosa rời khỏi VN và truy tố những người có trách nhiệm gây ra biển bốn tỉnh miền Trung nhiễm độc ...Chính vì hoạt động bảo vệ mội trường, lên án hành vi tàn ác, tra tấn chết người của công an CS mà Blogger Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh đã bị bắt giam. Mẹ Nấm bị cô lập, cắt đứt liên lạc với gia đình. Chính mẹ cô và hai đứa con thơ vẫn không biết về tình trạng sức khỏe và sự an nguy của cô trong nhà tù ra sao, qua hai tháng không cho luật sư và gia đình tiếp xúc.
Mạng Lưới Blogger VN và các nhà dân chủ đấu tranh cho nhân quyền chính là viên gạch lót đường. Những viên gạch đó đã làm ra từ máu và cả luôn sinh mạnh của người muốn đem lại tự do, công bằng, bác ái cho muôn nhà. Ba năm qua, các anh, các chị và em đã không lùi bước trên hành trình khổ nhục. Người thân, gia đình bị liên lụy. Những đứa trẻ thơ sống trong sợ hãi, hoang mang và thiếu hơi ấm vòng tay của mẹ thường xuyên. Bản thân bị giam lỏng trong nhà mỗi khi có sinh hoạt bất thường. Trên những con đường đi về tai ương rình rập. Nhà tù là nơi luôn mở cửa đón chờ, để khi rời khỏi mang theo tấm thân tàn tạ, hậu quả của đòn thù trút xuống không ngừng. Và tôi vẫn không thể nào quên nơi đó, đang giam giữ những người yêu nước, thương dân. Anh Trần Huỳnh Duy Thức và thêm nhiều người nữa... Những viên gạch của Mạng Lưới Blogger đã hun đúc, trải rộng thêm con đường tranh đấu cho người đi sau mạnh mẽ tiến lên.
 
"Một cánh tay đưa lên. Hàng ngàn cánh tay đưa lên..." Mừng Sinh Nhật tròn ba năm của Mạng Lưới Blogger Việt Nam. Thương chúc các anh, các chị và em- những người trẻ đang viết lên trang sử mới, luôn tiến bước không ngừng cùng kết nối phát triển thêm. Mong một ngày nào đó sẽ được ôm từng người trong vòng tay hội ngộ thương yêu. Trong hơi thở tự do, dân chủ nơi bầu trời quê mẹ Việt Nam.
 
quỳnh my

Saturday, December 10, 2016

Dấu xưa


Sau hơn ba mươi phút chao lượn trên bầu trời mưa gió không ngừng, cuối cùng máy bay hạ cánh bình yên. Mấy trăm hành khách bày tỏ niềm vui bằng một loạt tiếng vỗ tay chúc mừng nguy hiểm đã qua. Vừa bước ra tới nơi dành cho khách ngồi đợi chuyến bay, không khỏi giật mình khi đứa con trai lên tiếng gọi cùng lúc bước tới hug mừng. Hỏi sao con được vào đây? Thằng bé cười tủm tỉm. Con đưa ID của Delta, hỏi xin nhân viên Southwest Airline vào đây đón bố mẹ vì cả hai không biết...nói tiếng Anh! Thật đỡ khổ cho hai kẻ sắp già, bên thằng con lém lỉnh và nhanh trí. Lần này không phải thuê xe, hai đứa thong dong bước theo con ra bãi đậu xe sau khi chờ lấy xong hành lý.
 
Rời phi trường Raleigh trong cơn mưa chiều nặng hạt. Cũng may bão đã xoay hướng khác, xoá tan nỗi lo giờ cuối chương trình thay đổi. Thêm đoạn đường dài hai tiếng lái xe về thành phố nhỏ Winston Salem, nơi có bản doanh của hiệu thuốc lá mà tôi biết từ thời những người lính Mỹ đến VN. Đứa con trai mở nhạc. Thằng bé rời trại mồ côi VN đến Mỹ khi còn bú, mà mê nhạc quê hương và những bài ca thời chiến do Thanh Tuyền, Thanh Thúy hát từ khi còn bé xíu. Thói quen gọi cho tôi nói chuyện mỗi lúc lái xe một mình dẫu đường ngắn hay dài, chiều nay thay thế bằng một CD nhạc VN có sẵn trong xe. Tôi biết con dành cho chúng tôi khoảnh không gian trầm lắng, trên đường lên phố núi về thăm bà mẹ nuôi của chàng ở nhà xưa. Mùa thu vừa bước khẽ tới đây. Giữa màu xanh bao phũ của ngàn thông ướt đẫm trong mưa, loáng thoáng chút màu lá vàng chớm đỏ của vài cây phong lạc loài dọc bìa rừng lúc giao mùa. Tôi yêu dốc đồi có rừng cây xanh mướt hai bên. Thấy nhớ Đà Lạt, cùng lúc nhận ra Đà Lạt bây giờ nhỏ bé, tù túng quá từ khi thiên nhiên bị tô điểm, đổi thay không còn nên thơ giống khi xưa.
 
Nhà xưa vẫn vậy, chỉ có dáng mẹ ngày càng đượm nét hao gầy. Bà dang tay ôm hug từng đứa con, đứa cháu ngay nơi cửa như đã đợi từ lâu lắm. Trong tôi, ngỡ đâu người mẹ đã khuất trở về ở nơi này, qua hình ảnh người mẹ da trắng, tóc vàng buổi chiều nay. Sao hai người quá đổi giống nhau. Những lần về thăm, mẹ tôi dù yếu mệt vẫn nấu những bữa ăn ngon để sẵn. Hơn 7 giờ, đêm xuống tự bao giờ. Ba, bốn món ăn cùng bánh kem chocolate, trái cây tráng miệng bày sẵn trong căn bếp còn hơi ấm. Trên bàn ăn dành cho khách, bày bốn phần dao, muỗng, nĩa, khăn ăn. Tôi và con trai rót nước trà chanh có chút đường mẹ pha sẵn trong bình lớn vào bốn chiếc ly. Chỗ tôi ngồi được con trai nhắc thì thầm. Đây là chỗ của Debbie ngày trước. Debbie là người con gái của bà đã mất. Con trai ngồi kế bên tôi ở phía trong. Bên kia bàn, bà mẹ già ngồi cạnh chàng- đứa con trai lơ ngơ xứ người, bà đã nhận vào nhà từ 41 năm về trước. Trước bữa ăn, đứa cháu nhìn bà nội nhắc. Mình cầu nguyện nghen bà nội. Ba người chúng tôi lặng yên cúi xuống lắng nghe rồi cùng nói Amen. Như mẹ tôi thuở trước, bà đã hỏi con trai, tôi thích và không thích những món ăn nào để cho bà chuẩn bị. Nó cười, cho biết bố nó và tôi rất giống nhau, dễ tính và giản dị trong ăn uống. Rau, cà, đậu trồng ở vườn nhà. Những món pie mặn, ngọt đều do bà làm lấy. Bữa ăn tươm tất làm tôi ái ngại. Năm 86 tuổi, bằng tuổi của bà bây giờ, mẹ tôi không còn sức để mà nấu nướng. Mời bà đi ăn bên ngoài cho đỡ nhọc nhằn không được chấp nhận từ đầu. Tôi với con trai ngỏ ý vào bếp nấu món ăn VN một bữa cho bà được nghỉ ngơi cũng bị chối từ. Chỉ còn biết dặn lòng hãy đón nhận niềm hạnh phúc ngọt ngào, cất giữ vào ngăn kỷ niệm bởi mai này không còn nữa.

Đầu mùa hè năm nay con báo tin vui. Tháng Bảy này bà nội sẽ cùng con sang Houston, cho biết thành phố bố với cô đang sống. Sau khoảng thời gian chưa đầy một năm hai người thân yêu nhất ra đi, bà mẹ già không còn muốn đi xa bất cứ đâu. Tôi chạnh lòng nhớ lại, những năm cuối đời mẹ tôi cũng đi thăm chị, thăm anh ở phương xa. Đó là kỷ niệm sau cùng của mẹ, gởi lại cho những đứa con xa gia đình từ rấtt sớm. Buồn vui đan trộn trong tôi, nghĩ có thể đó là lần duy nhất chúng tôi may mắn có. Tôi bàn với con trai những nơi sẽ đưa bà nội đi thăm, những bữa ăn sẽ nấu ở nhà cùng một bữa tiệc họp mặt của đại gia đình để mọi người được gặp bà...Chương trình đã sắp đặt xong, giờ cuối con gọi báo tin bà nội mệt, không thể đi xa được. Bà buồn, lòng ray rứt không yên bởi không thực hiện được chuyến đi như ước muốn, thêm nỗi băn khoăn đã làm chúng tôi thất vọng. Để trấn an bà mẹ già tội nghiệp, tôi nhắn lời qua tháng mười hai đứa sẽ về thăm. Lần này sẽ ở với bà đôi ba ngày, không phải chỉ một buổi như vài lần trước. Không nói ra nhưng ai cũng hiểu, thời gian đang ngắn lại từng ngày.
 
Buổi tối đầu tiên, cả nhà râm ran nhắc chuyện xưa. Trí nhớ của con trai như một cuộn phim. Nó ngồi nhắc từng câu nói vui đùa của ông nội vốn tính khôi hài, trêu đùa bà nội một đời. Tôi giở từng trang album hình cũ, mới của gia đình. Có cả hình bà mẹ chụp chung với TT Bush trong nhà trắng. Cả đời tham gia sinh hoạt nhà thờ, làm việc xã hội và từ thiện không mệt mỏi, bà là bông hoa đồng nội, ngát hương thơm theo gió bay xa. Lần đó được làm khách mời ăn tối ở White House, bà gặp ca sĩ Michael Jackson. Thoáng ý nghĩ muốn xin chữ ký, bà đưa tờ menu có sẵn trên bàn cho chàng Michael ký tên vào. Đâu ngờ người ca sĩ tài danh yểu mạng xa đời. Có người biết và nài nỉ mua chữ ký trên tờ menu dạo đó. Bà cười. Nó chỉ là tờ giấy. Ta không cần thì giữ để làm gì. Giá trị vài ngàn được dùng đúng chỗ thì càng thêm ý nghĩa.
 
Mừng con trai về lại nhà xưa, bà mẹ già không quên mua sẵn rượu cho con trầm mặc, đắm chìm trong kỷ niệm. Cũng nơi này 41 năm xưa, chàng tuổi trẻ lạc loài được nhận vào với gia đình, để tiếp tục sự học còn dang dở sau ngày di tản. Ngay từ đầu bà đã chú ý đến người thanh niên tuổi 20, làm công việc quét dọn ở building bà đang làm việc. Nhờ chú ý nên bà khám phá, người thanh niên á đông này có thể giúp bà nhiều việc trong nhiều lãnh vực. Quyển sách bà sắp in cần kỹ thuật trình bày, kèm hình ảnh bằng tranh vẽ đã có “người phu quét dọn” ra tay giúp. Hiểu hoàn cảnh phải tạm dừng việc học vì sinh kế, ông bà mở lòng đón nhận đứa con nuôi. Không phụ lòng từ bi của bố mẹ nuôi, xong mấy năm đại học chàng rời nhà tiếp tục học lên cao. Những năm đó có hai bà mẹ, nối hai bờ đại dương qua những lá thư. Mẹ từ VN viết thư bằng tiếng Mỹ, sau khi nhờ con cháu chuyển dịch từ lá thư tiếng Việt. Chưa về thăm một lần, người mẹ sinh thành đã không còn. Bây giờ, chỉ còn lại bà mẹ nuôi sức mỏi, một mình trong căn nhà quạnh vắng. Tôi biết, cả tôi và chàng may mắn còn một người mẹ già hiện hữu nơi này.
Bảy giờ sáng chủ nhật đồng hồ báo thức, cùng lúc nghe tiếng gỏ nhẹ cửa phòng, hỏi chúng tôi đã thức dậy chưa. Nhớ sao là nhớ, những lần về thăm mẹ ngủ qua đêm của chị em tôi. Mẹ tôi cũng thường dậy sớm, loay hoay trong bếp xong rồi không biết làm gì nên vào phòng đánh thức hai đứa con gái ưa ngủ muộn trong ngày chủ nhật. Hôm nay cả nhà cùng nhau đi lễ nhà thờ sớm. Khi ba người chúng tôi sửa soạn xong, bàn ăn trong nhà bếp đã bày sẵn bữa điểm tâm thịnh soạn. Một ly cà phê nóng, thêm ly nước cam bên cạnh đủ làm tôi no trước khi ăn. Nhường ly nước cam cho con, tôi uống cà phê cho tĩnh người vì đêm qua thức thật khuya. Đêm nào cũng thế, đứa con trai cứ ngồi rỉ rả nói chuyện cho đến gần hai giờ sáng. Tôi không hề biết, đã 20 tuổi rồi mà nó vẫn sợ ma, không dám vào ngủ trong phòng của cô Debbie ngày trước. Cho đến một buổi sáng, thấy con nằm trên sofa. Tôi hỏi con ngủ đâu mấy bữa nay? Nó trả lời. Con ngủ trên chiếc ghế này! Trời ạ! Ngủ trong phòng nó sợ, mà ngủ ở ngoài nó cũng sợ luôn, nên cứ nài nỉ tôi thức khuya, nghe kể chuyện ông nội và cô Debbie khi còn sống.
 
Ngôi nhà thờ mẹ đi lễ gần nhà. Tới hơi sớm, bà giới thiệu chúng tôi với từng người vừa gặp. Người con trai của bà cũng đi lễ ở đây. Hai anh em cùng sống một nhà thuở trước, thật vui khi gặp lại nhau. Con trai nói với tôi chú Danny hiền lắm. Chú có job tốt hơn nhưng không nhận vì biết đi xa, bà nội sẽ buồn nhiều. Bốn người chúng tôi ngồi chung băng ghế. Có một tờ giấy ghi tên từng người trên hàng ghế. Con nói. Không có mình, bà ngồi đây chỉ một mình thôi. Đi lễ bây giờ bà lạc lỏng, buồn nhiều. Những người bạn đạo cùng sinh hoạt từ khi còn trẻ đã lần lượt ra đi hết. Buổi lễ kéo dài chừng một tiếng. Tan lễ con trai khen bố với cô hay thật. Ngồi nghe giảng và hát theo từ đầu đến cuối mà không lim dim buồn ngủ như bà nội và con. Tôi cười. Ừ, người Phật tử đi nhà thờ xem ra cũng “ngoan đạo” như ai, có phải không? Nó cười. Con biết. Bà nội cảm động nhiều vì con của Phật vô nhà thờ thăm Chúa. Nán lại thêm chốc lát chờ bà mẹ ghi tên tham dự nhóm làm thiện nguyện trong mùa lễ Tạ Ơn, chúng tôi trở về nhà thay quần áo để đi lên núi.
 
Đứa con trai lái xe vững vàng trên đường dốc quanh co, để bố ngồi nghe bà nội kể từng kỷ niệm, nơi bà đã được sinh ra rồi trở thành đứa bé mồ côi mẹ khi vừa bốn tuổi. Bố tục huyền. Bà mẹ kế hẹp hòi, ghét bỏ đứa con chồng xinh đẹp, dễ thương. Năm sáu tuổi, khi bố đi làm đứa con gái nhỏ bị mẹ kế uy hiếp, đưa chai rượu bắt uống. Tuổi thơ của bà chỉ có đòn roi, nhục hình mà không dám kể với người cha. Đứa bé nhiều ngày chạy trốn trong rừng, đợi bố tan sở mới dám về nhà. Con trai nhìn tôi cười. Lần đầu con sang Houston bà nội lo nhiều lắm. Bà nói sẽ cầu nguyện cho con vì lo con bị bạc đãi! Lớn hơn một chút, đứa con gái bỏ nhà ra đi, về sống với bà ngoại cho đến khi ra trường đại học.
 
Lái quanh đường núi chừng hai tiếng, xe dừng lại bên lưng chừng dốc trước ngôi nhà thờ nhỏ. Bên trong cánh cửa khép hờ chẳng có ai. Trên cao, tượng Chúa không biết có buồn? Chỉ biết bên cạnh tôi là bà mẹ già đang đắm chìm trong hoài niệm xa mờ. Đi bộ lên con dốc cách nhà thờ một đỗi không xa là tiệm bán đồ lưu niệm. Bà nói với tôi thuở đó bà hay đến đây, ngắm nhìn không biết chán từng món đồ mỹ thuật làm bằng tay, rất đẹp và tinh xão. Thảo nào, sau đó bà trở thành người nghệ sĩ đa tài. Vẽ tranh, đàn, đan thêu, chạm trỗ đồ gốm, đồ gỗ, làm đồ trang sức, cắm hoa, làm bánh cưới, cả nấu ăn cho tiệc cưới của những người sinh hoạt ở nhà thờ....Tôi ước gì được ở gần, sẽ tha hồ học những gì tôi yêu thích. Chúng tôi ăn trưa ở tiệm ăn nhỏ kế bên shop bán đồ lưu niệm. Bà nói thức ăn ở đây vừa rẻ, vừa ngon nên ngày đó bà thường hay tới đây ăn. Có lẽ lâu lắm rồi mới quay trở lại con đường cũ mà không phải một mình. Tôi thấy bà vui, cười nói nhiều hơn. Bà dẫn chúng đi qua nhiều con đường, rồi dừng lại cũng ở một shop bán đồ mỹ thuật. Đây là tiệm do bà gầy dựng những năm xưa. Đi quanh ngắm nhìn những món đồ bày bán ở đây, có chút gì thất vọng trong câu nói bây giờ họ không còn bán đồ thủ công mỹ thuật giống khi xưa.
 
Trên núi cao gió nhiều hơn, cảm nghe cơn lạnh thấm vào trong. Tôi với bà đứng chụp một tấm hình kỷ niệm rồi đi tiếp. Nơi dừng chân là nghĩa trang lộng gió trên cao. Ở đó có núi, có mặt hồ tĩnh lặng, là nơi yên nghỉ của người bố nuôi và đứa em gái handicape ra đi sớm. Còn nhớ mùa thu năm đó, chàng lên đường sang thăm xứ mặt trời bên kia mùa hạ của tôi. Chuyến đi vừa khởi hành đã phải quay về, khi nghe tin dữ đứa em vừa ngã bệnh đã vội lìa đời. Không dưng mà hôm ấy tôi mặc mầu áo tím. Chiếc khăn choàng cũng tím trên vai. Chợt bắt gặp ở mộ em cũng có bó hoa mầu tím. Con trai nói bà nội nhìn xem, cô L mặc mầu tím hôm nay- mầu Debbie yêu. Chỗ em nằm yên tĩnh quá! Có lá reo trong gió vi vu. Có dãy núi bao phũ bởi rừng cây xanh ngắt. Rồi lá đổi mầu khi gió thu sang. Mùa đông sẽ rất lạnh nơi đây, dẫu mộ em bên cạnh mộ cha. Người cha già cũng vội lìa đời, sau khi con gái ra đi vài tháng. “Chốn em nằm xa quá những lần thăm”. Một câu trong bài thơ người anh làm sau lúc em đi.
 
Những con đường nằm trong trí nhớ, ngỡ đã mờ phai nhưng vẫn còn đây. Theo hướng bà nội chỉ, xe đi qua từng con đường quanh núi rồi dừng lại trước nhà xưa- căn nhà thứ nhất người mẹ đã một thời ở đó. Cảnh cũ còn đây, và hôm nay người xưa đã về đây. Có chút gì vương vấn khi đôi mắt già nua dõi nhìn quanh từng căn nhà, từng con dốc bao quanh. Có lẽ nơi cất giữ nhiều kỷ niệm là ngôi nhà bà ngoaị của bà. Căn nhà đó giờ không còn nữa. Chỉ còn hồ nước nhỏ êm đềm, in bóng những cây xanh và bầu trời cũng mầu xanh trong đáy nước trong veo. Mẹ kể ngày đó bà ngoại khuyên đừng lập gia đình với người yêu đầu đời. Bà lo sợ sẽ sinh con không khỏe mạnh vì gia đình đó có những người con handicape. Mẹ vâng lời bà ngoại, sau này lập gia đình với người khỏe mạnh, bình thường nhưng đã sinh ra đứa con gái không trọn vẹn mà bà đem cả cuộc đời ra để bù đắp, yêu thương. Debbie có thể chất yếu đuối, mong manh từ lúc sinh ra. Bù lại em thừa hưởng sự khéo léo, tài hoa từ mẹ về âm nhạc, hội hoạ và ca múa...
 
Gần một ngày về thăm chốn cũ dẫu thấm mệt vì sức yếu, đường xa, vẫn còn một chỗ dừng lại trong thành phố. Bà muốn chúng tôi đi thăm trung tâm dành cho cho người handicape mà bà đã mất nhiều năm đi gỏ cửa, quyên góp khắp mọi nơi để dựng xây. Chàng có nhiều kỷ niệm với bà. Hai mẹ con, một Mỹ, một Việt Nam đã đi khắp thành phố kêu gọi lòng từ tâm của từng hãng xưỡng, công ty. Rất nhiều lần cười ra nước mắt vì đi không lại về không, nhưng hai mẹ con vẫn tiếp tục cho đến khi có đủ tiền để trung tâm được hình thành, đi vào sinh hoạt. Ở đây sạch sẻ, khang trang. Tôi nhìn thấy những người đàn bà tàn tật nhiều hoặc ít đang quây quần nơi phòng khách rộng. Họ chơi đùa, đan móc hay chìm đắm trong không gian chỉ riêng mình họ hiểu. Có nhiều nhân viên chăm sóc, nấu ăn, dọn dẹp vệ sinh. Con trai nói bố cần qua đây gặp một người. Alice nhắc bố, nhớ bố vì nhiều năm chưa gặp. Chúng tôi đi bộ sang building ở kế bên. Giữa nhiều khuôn mặt ngơ ngác nhìn khách lạ, có một người đàn bà chạy nhanh tới ôm chàng mừng rỡ. Bên khóe mắt có giọt nước đọng lại, lăn xuống má. Sau phút xúc động Alice mời chúng tôi vào căn phòng tiếp khách kế bên. Người đàn bà nói tuổi của mình năm nay đã 62 rồi. Ít hoạt động nên người Alice nặng nề, nhưng miệng nói líu lo. Rồi Alice dẫn chúng tôi vào phòng. Căn phòng rộng rãi, sạch sẽ và ngăn nắp. Con trai nói với tôi, ngày trước bố hay tới đây đưa đón Debbie. Alice quen bố và rất mến vì bố luôn nhẹ nhàng, kiên nhẫn lắng nghe và hiểu được tính khí của những người handicape.
 
Sau một ngày đi núi mệt nhoài, trong nhà bếp bữa ăn chiều dắp dọn. Mẹ đã sẵn sàng món ăn từ đêm trước. Bà nói bếp hơi chật, chỉ cần tôi giúp bà làm món ăn nhanh trong lúc chờ bữa tối dọn lên. Tôi áp chảo cho vàng những lát bánh mì pháp mỏng bằng bơ. Phết một lớp cream cheese, một lát cá salmon un khói rồi để lên trên những lá rau spinach nhỏ. Con trai đang đói, ăn tận tình món khai vị khoái khẩu này cho đến khi bữa tối vừa xong.
 
Chiều xuống theo ngày trở lạnh. Tôi mặc thêm áo ấm, ra thăm khu vườn rộng sau nhà. Giàn nho lâu năm rũ nhánh đong đưa. Chàng hái trao tay những trái nho bảo tôi ăn thử rồi cho biết. Lớp vỏ bên ngoài hơi dày so với trái nho thường nhưng mang vị ngọt và hương thơm thật lạ. Chàng cho biết nho này dùng làm rượu. Con trai nhìn tôi cười. Bố học làm rượu nho từ bà nội đó! 86 tuổi mẹ đâu còn sức lực. So với vườn xưa giờ khoai, củ không còn. Chỉ còn đám rau xanh ngát khi mùa trở lạnh. Đậu green beans, cà chua đã hái xong, nấu chín bỏ vào jar ăn suốt quanh năm. Trên đám đất sau mùa gặt hái còn sót lại hai trái butter squash mà mỗi lần về thăm, hai đứa được chia phần để mang về. Tôi thường cắt hai theo chiều dọc đút lò. Bí vừa chín tới cắt một lát bơ trộn đều rồi múc từng muỗng nhỏ, ngọt bùi vô tả. Bí mẹ trồng bao giờ cũng cho hương vị đậm đà. Ngọt ngào hơn bí mua ở bất cứ đâu. Đất trời, nắng gió và hơi ấm đôi bàn tay chăm bón của bà mẹ già hiu quạnh nơi xa, cho cảm giác bờ môi thơm đậm tình thương. Nhìn đám cây trái cuối mùa đang tàn tạ, chạnh lòng nhìn mẹ bây giờ, dáng mệt mỏi hơn năm trước. Con trai lướt nhanh rồi bảo tôi cnùg nhặt những cành khô rớt chung quanh. Nó lo bà nội sẽ khom lưng nhặt, trước khi đứa cháu trai tới giúp. Sân trước chúng tôi cùng dọn sạch, gom lại chờ xe rác mang đi. Tôi hỏi con trai trong nỗi ngậm ngùi. Không có mình thì ai nhặt cho bà nội. Dạ có. Brian cũng rất giỏi và siêng thỉnh thoảng đến đây check xem bà nội có cần gì không.

Đêm đó con trai nói với tôi bà nội có mua sẵn rượu. Tối nay trừ cô ra cả nhà sẽ uống với nhau. Không đợi tôi thắc mắc lâu, nó cười cười. Tối nay có ông Trump và bà Hillary tranh luận. Con theo Dân chủ, bà nội theo Cộng hoà. Hai bà cháu hứa với nhau không cải khi có cô ở đây nên mọi người đều uống cho say rồi... ngủ. Tôi trêu. Con mới 20 tuổi ai cho uống rượu. Rượu rót đều nhưng chẳng ai say. Mọi người đều chăm chú nghe hai bên giao đấu. Thằng con đêm nay có vẽ buồn vì nó thường tranh luận không thua bà nội. Tôi góp lời ủng hộ “phe ta”, cùng lúc trêu đùa. Con thua rồi. Hôm nay phe bà nội có thêm hai người. Một chọi ba làm sao thắng phải không? Nó ấm ức. Nói gì thì nói, bà Hillary sẽ dọn vô nhà trắng. Ông Trump chắc chắn thua!
 
Bữa điểm tâm cuối trôi qua lặng lẽ. Chàng sẽ chở mẹ tới chỗ hội chợ vừa bế mạc để dọn mang đồ của bà về. Chàng rủ tôi theo nhưng con trai nói, nó cần tôi giúp một tay. Hai mẹ con tôi bắt đầu dọn dẹp. Con hút bụi, tôi lau chùi căn phòng của người cha nuôi chưa lần gặp trong đời. Bà giữ yên mọi thứ từ sau ngày ông mất, như sợ chạm vào nỗi đau riêng. Tôi nói muốn ngăn nắp mình cần bỏ bớt đi nhiều thứ, vì quá nhiều đồ không cần thiết quanh đây. Con thử rồi, bà nội không cho vì đã quen vị trí từng thứ một. Giữa lúc đó hai mẹ con về đến. Chàng cười, khoe gian hàng của bà lại trúng giải giống mọi năm ở Hội chợ mùa Thu. Không giấu nỗi ngạc nhiên và cảm động khi nhìn mẹ con tôi dọn dẹp cùng nhau. Bà ngồi soạn và bỏ bớt mớ sách báo, bản đồ của thời đi du lịch ngày xưa.
 
Chia tay lần này sao thấy ngậm ngùi. Vết cắt gần nơi cổ được che lại mỗi ngày bằng khăn và áo cổ cao, khiến mẹ con tôi băn khoăn lo lắng nhiều hơn. Đứa cháu theo hỏi mãi, bà vẫn nói không có gì đáng lo, đừng có bận tâm. Đứng ngoài sân chụp hình trước lúc ra xe, cảm nghe hơi ấm từ vòng tay bịn rịn. Tôi nói với bà tôi hạnh phúc nhiều. Tưởng chừng như được sống lại những ngày tôi còn mẹ. Dáng bà lầm lủi, đơn độc hơn bao giờ khi đi trở vào căn nhà vắng im tiếng người, sau mấy ngày lao xao đầy ắp niềm vui. Cả ba người cùng lặng lẽ khi chiếc xe xa dần con dốc nhỏ. Dấu xưa vẫn còn đây nhưng kẻ mất người còn, xa quá bây giờ. Giọng đứa con trai như chùng xuống. Bà nội nói với con đi lên núi trở về chốn cũ, có thể là lần cuối của bà. Sức của bà sẽ không còn đủ để lái đi xa. Không còn đủ để buồn suốt đường về khi viếng mộ hai người thân yêu nhất. Không còn đủ sức để thăm và chứng kiến người bạn thời niên thiếu ở gần nơi đó, bây giờ chẳng nhận ra bà nội. Bệnh Alzheimer đã lấy đi trí nhớ còn đâu!...
 
Dấu xưa còn đó mà người xưa mỗi người đi mỗi ngã. Còn lại người mẹ già, như sân ga chờ đợi những con tàu đỗ bến rồi đi tiếp theo hành trình vô định.
 
Quỳnh My