Saturday, September 24, 2005

Ở lại....

Ðêm nào My cũng thức thật khuya. Càng gần tới giờ nàng bão ghé qua thăm, tin tức càng cho thấy bớt phần nào...hồi hộp, kiểu như "phút đầu gặp em, tinh tú quay cuồng"!. Hình ảnh trong tầm mắt của My từ sáng tới đêm khuya là hình ảnh biển. Biển bình minh trong buổi sớm mai. Những con sóng lao xao, êm ả nhè nhẹ vỗ về bờ cát vắng trong ánh nắng Hạ chói chang còn sót lại cuối mùa. Nắng rực rỡ, chan hoà làm điêu đứng người rời thành phố. Nắng làm nóng bỏng, rát lòng người ở lại hoang mang.Buổi sáng My bước ra sân. Trên trời mây trắng vẫn còn nhiều, bay quyện trong màu mây xám ủ ê. Khu xóm đìu hiu, vắng lạnh. My nghe tiếng chiếc lá khô lẻ loi bị gió cuốn lê đi trên mặt đường. Từng đàn bướm từ đâu bay lại, hút nhụy những đóa hoa vừa mới nở trước sân nhà. Tiếng chim ríu rít trên mái hiên, trên hàng dây điện nối dài. Tiếng chó sủa từ nhà hàng xóm vọng lại, nghe như tiếng hỏi han lạc lỏng giữa bốn bề vắng lạnh. Mọi sinh hoạt trong khoảnh khắc ngừng đọng lại. Không thấy bóng dáng chiếc xe nào thoáng chạy ngang qua. My đưa tay vẫy người hàng xóm vừa bước ra sân ở cuối con đường. Vẫy tay như một lời chào gởi người cùng ở lại, vậy thôi. Ðôi mắt lười đeo kiếng bây giờ nhìn đâu cũng thấy nhạt nhòa. "Một vùng vắng im" là nơi My đứng ngắm mặt trời lên trong buổi sáng hôm nay.Thành phố lạnh lẽo, thê lương như vùng đất chết. Trên ti vi những hàng xe đã mất hút loãng tan. Mọi người chắc đều đã bình an đến nơi muốn đến, trừ chiếc xe chở người già bệnh bốc cháy trên đường, tiễn đưa hơn 20 người ra đi mãi mãi không về. Thôi thì coi như rút ngắn lại đoạn đường sau cuối là bệnh , tử.
Mấy ngày nay buổi sáng nào My cũng được đánh thức bằng những tiếng chuông điện thoại reo không ngừng từ khắp, xa gần. Sao My ở lại? Bộ tính lập lại thêm lần "tử thủ"thứ hai? My cười. Không phải My lì. Thành phố không khuyến cáo phải chạy đi, nên My ở lại thôi. Từ Austin người em rễ của Như Lan gọi. Chị My, em là Phúc em chị NL. Em với Liên thay nhau gọi cho chị mấy ngày nay. Tụi em sẵn sàng mọi thứ trong nhà để chờ đón chị với gia đình. Nếu như giờ chót chị đổi ý tụi em luôn luôn đợi. My cảm động bởi tấm lòng đầy ắp ân tình. My ơi, có người nhờ nhắn lại, dù thế nào My vẫn lo gìn giữ thân mình để còn có một lần về. Nếu không được gặp My người ta sẽ ra đi không khép mắt đó My ơi!...Có nhiều lời nguyện cầu của người thân, tình thân gởi tới cho My. Ngày có lẽ nhờ thế nên qua vội.Trên màn ảnh vẫn là biển vắng. Bóng tối đã kéo về theo tin cơn bão với cấp độ giảm đi và lệch qua bên. Gió từng cơn vần vũ kéo về. Biển âm u, bí hiểm không làm sao hiểu nổi. Hàng cây palm oằn mình trong gió nổi. Những hạt mưa rơi nhẹ giống vỗ về trên bãi vắng, trên chiếc áo mưa ướt đẫm của nguời phóng viên miệt mài tường thuật từ sáng sớm tới đêm khuya. My mở nước đầy hai bồn tắm. Ði ngủ sau cơn đau quặn thắt từng hồi. Có hơn 95 ngàn căn nhà bị mất điện đêm nay. Ðiều gì đến sẽ đến, không thể tránh thì lo làm chi nữa. Cô em "Biển mặn" từ cali gọi trễ. Nói lo cho chị nhưng gọi nhiều lần qua cell không được lần nào. Bây giờ em cũng không dám nói chuyện với chị nhiều, sợ điện mất battery hết khi chị cần sẽ khổ!
Gió từng cơn thổi đập vào khung cửa. My giật mình nghe cơn nóng bức tràn về. Trong nhà bóng tối vây quanh. Ðiện đã mất trong nửa đêm về sáng. My bước ra khỏi phòng nhìn qua khung cửa trước nhà. Những hàng cây rạp xuống từng hồi. Gió cuồng nộ như muốn thổi bay đi tất cả. Chiếc xe tuần tiểu của nhân viên cảnh sát chạy chậm qua khu xóm vắng tanh, như lời hứa hẹn sẽ bảo đảm tối đa cho từng khu thương mại, góc nhà trong thành phố. My bưóc trở vào nằm trên chiếc sô pha, với tờ bìa cứng dùng làm quạt và lặng nghe tiếng gió, cùng thương cho những hàng cây oằn gập xuống ngã nghiêng trong cơn phẫn nộ của cuồng phong. Cậu gọi cho My vào sáng sớm, hỏi quanh khu xóm có bình yên? Gió thổi mạnh đã mấy giờ rồi, chỉ còn thêm vài giờ nữa thì qua cơn giông bão. Hai cậu cháu cùng mừng cho dân Houston mình thoát được tai ương trong giờ phút cuối, thật không ngờ.Nhà em gái không mất điện. My rũ chồng con chạy sang chia nổi vui chung và kiếm...cà phê. Mất điện khổ nhưng My chịu nổi. Thiếu cà phê My coi bộ gian nan. "Người cô đơn" vẫn ưa một mình lang thang đây đó, giữa đường phố vắng tanh như từ mấy hôm nay. My chở con qua đường vắng không người. Những trạm xăng im lìm, ở ngã tư chỉ có xe My dừng lại đợi đèn thôi. Em gái gọi, đã kêu lên khi nghe con trai trả lời phone. Trời ơi, mẹ con chở hai đứa đi đâu mà dám ra đường khi mọi người đều ở trong nhà? Thì mẹ qua bà Ngoại với dì T đó. Nhà con không có điện, mẹ nói sẽ không sống nổi nếu như thiếu cà phê dì T có biết không?
Trên màn ảnh ti vi hôm nay không còn thấy biển. chỉ có những con đường dẫn về Houston ngập đầy xe. Lại nối đuôi nhau từng đoàn dù đã được khuyên khoan hãy đừng về. Không còn gì nguy hiểm nữa thì đâu cần vội vã. Nhưng rồi vẫn cứ mỗi giờ, có đâu chừng 10 ngàn chiếc xe quay trở về nhà. Những cây xăng trong thành phố vẫn chưa mở cửa, trừ một vài nơi- rất hiếm hoi như một vài siêu thị và nhà hàng mới ngập ngừng đón khách vào.
Nhà mẹ và các anh trai vẫn còn đang mất điện nên chưa ai trở lại bâyy giờ. Mấy cây cao cho bóng mát trốc gốc ngã bên đường, may không ghé hướng mái nhà và những chiếc xe đang đậu ở ngoài sân. Anh My về dừng lại ngó từng nhà rồi đi tiếp. Mẹ thở nhẹ nhàng, vừa mừng thoát nạn, đã chợt tiếc thương cho từng cây ớt sai oằn trái và vườn rau thơm khô nước mấy ngày nay. Trường học các con vẫn còn đóng cửa cho tới thứ Ba. Mấy mẹ con My về lại nhà khi nghe báo tin điện đã có trở lại nhanh hơn My nghĩ. Đêm qua công ty điện còn thông báo kỹ, đừng gọi vào hỏi làm gì. Có thể sẽ mất điện trong gần 2 tuần lễ, đường dây may ra mới sửa chữa xong. Xứ mặt trời bên kia mùa Hạ của My, ai ngờ những ngày giông bão gầm gừ đe dọa, vẫn là những ngày mặt trời vẫn ghé qua không hờ hững bỏ quên. My phải cảm ơn mặt trời mùa Hạ, cảm ơn thiên tai đã không giáng xuống thành phố đã như là quê nhà thứ hai của mẹ với anh chị em My. My cảm ơn những lời thăm hỏi ân cần. Cảm ơn câu niệm Phật và lời cầu nguyện, của những người thân thương từ khắp nơi nơi cùng gởi tới cho My và người thân trong những ngày qua.

Thursday, September 22, 2005

Mùa bão nổi

Tin bão Rita từ Florida nhắm hướng Houston vần vũ kéo về. Cả thành phố rúng động, xôn xao như chưa từng thấy xôn xao.
Thứ Hai, mọi sinh hoạt vẫn bình thường. My thảnh thơi đi làm mammogram theo hẹn, đi siêu thị VN mua thức ăn cho một tuần lễ giống bình thường.
Thứ Ba My đi làm. Ngẩn ngơ khi nghe câu chúc "Happy Hurricane" thay câu chào quen thuộc. Bà thư ký than đêm qua lẫn sáng nay, vào siêu thị thật vất vả mới mua được nước uống và những thức ăn dự trữ, và ra bank rút tiền, xếp hàng dài đợi gần 2 tiếng mới tới phiên mình. Chiều về, con trai lớn vừa nghe My mở cửa, chạy từ trên phòng xuống hỏi. Mẹ ơi, mình có chạy đi đâu tránh bão hay không? Trường của con chỉ học thêm ngày mai. Thứ Năm đóng cửa rồi, mẹ có biết không? Con đã nghĩ tới những gì con cần phải mang theo rồi. Quần áo và laptop, CD nghe nhạc. Con trai nhỏ tới bên My thủ thỉ, khi My ngồi check lại homework trong ngày. Mẹ ơi, con cảm thấy tội nghiệp cho những người đang tỵ nạn bão Katrina. Bây giờ bão Rita kéo tới Houston, họ phải chạy thêm lần nữa. My ôm con vào lòng, cảm nghe ấm áp nhiều. Con chấp nhận dễ dàng những gì đang xãy tới cho mình, chỉ nghĩ và xa xót cho người bất hạnh.
Thứ Tư vào chỗ làm. Buổi trưa bà manager tới hug My, hôn nhẹ lên trên má, chào từ giả và dặn dò My chuẩn bị cho gia đình. Bà nói chồng đang làm việc tận China, nhà lại ở nơi cơn bão ghé. Bây giờ hai mẹ con về sửa soạn ra phi trường đi xa mấy ngày. Chúc My bình an, hẹn gặp lại vào thứ Ba tuần tới, nếu như mọi chuyện không quá tệ. Phần My, nếu không di tản, thì vẫn đến ngày mai. Thứ Sáu sẽ nghỉ luôn cho tới thứ Ba trở lại. Cả ngày, người thân gọi cho người thân qua cell không dễ. Gọi cả chục lần chỉ nói chuyện được một lần. Chỉ dùng phone thường là không bị trục trặc thôi. Em gái út rũ vợ chồng người anh trai di tản về Dallas. Anh còn ngập ngừng vì hai đứa con nhỏ của anh. Em gái cười, nói gia đình chị cũng được mời. Có người tình nguyện nấu dọn ngày hai bữa cho hai gia đình mình đó. Vùng Mẹ và các anh trai ở, gần biển hơn nên cần di tản dù chưa có lệnh bắt buôc phải đi. Mẹ theo em gái kế về gần đám con gái ở trên này. My được cho về sớm. Muốn ghé qua bank nhưng ngại xếp hàng dài. Muốn đỗ đầy bình xăng đã vơi gần phân nửa, nhưng thấy hai hàng xe xếp đều dài tới góc đường, chợt đổi ý về luôn. Phone từ Wichita Fall gọi tới. Chị Đ ân cần hỏi em dự định gì không? Đừng đi làm nữa, thu xếp nhanh rồi đưa các con lên chị ở, chị chờ. Chị rãnh rang ,chắc sẽ lo lắng được chu đáo hơn cho em với các con. My cảm ơn, thầm nghĩ đời nào anh chàng chịu. H từ Atlanta cũng thúc hối chạy đi. Qua bên này nghỉ ngơi dưỡng sức coi như đi vacation vậy. My cười, xa quá nhỏ ơi!
Chiều, email vội đôi giòng ngắn, báo tin về chuyện có thể sẽ rời nhà. Những lời khuyên, lời nhắn nhũ ân cần nhận lại, người thân nào cũng mong My nhanh chóng đi ra khỏi Houston. My xếp vội quần áo, những thứ cần dùng lặt vặt cho hai người. My bảo các con tự sắp xếp hành trang, mẹ chỉ nhắc thôi. Đông xếp đầy va ly lớn. Cu Duy không hỏi han gì, lẳng lặng bỏ quần áo vô túi xách nhỏ của con, kèm theo máy game và một hộp pin. Nước uống, đồ ăn vặt, thuốc men đâu đó sẵn sàng. Một điều My biết rõ là cả tiểu gia đình 4 người của My tất cả đều giản dị, dễ dàng trong ăn, ngủ. Cho nên hành trang của My gọn nhẹ thôi, nhưng lời khuyên cho người di tản là nên mang theo mền, gối đầy đủ cho mọi người trong gia đình.
Mẹ gọi sang nhà em gái. Mẹ với em đã sẵn sàng buổi cơm chiều. My hỏi em rễ có định chạy đi không? Em lắc đầu cho biết người bạn độc thân hãng cho di tản, đặt sẵn hotel cho từng gia đình, đã mời gọi đi chung mà em từ chối. Sau bữa ăn, em gái cười, nói chị khỏi cần ra bank xếp hàng vì đã có "quới nhơn" lo. Mẹ dằn túi chỉ riêng cho hai chị em mình dù di tản hay không? My ra về, mẹ đưa thêm đồ ăn hộp. Em gái đưa thêm nước uống trong chai. Chỉ dặn nhau sẵn sàng cho chuyến đi chung, vì không ai chắc mình sẽ đi hay ở.
Nhiều trạm xăng ở góc đường vắng ngắt, không người vì treo bảng hết xăng. My vừa thoáng băn khoăn, đã được người đang ở trạm xăng không xa lắm gọi về, bảo em ra đậy, anh đợi. Cả hai chú nhỏ theo My ra xe, Đông nói ban đêm để con chở mẹ đi. Mẹ nhớ là các bạn con sẽ gọi hỏi về con qua cell của mẹ đó nha! Tụi nó nhiều đứa đã theo gia đình chạy đi di tản buổi chiều nay. My nhìn trặm xăng mà ngại. Mấy mẹ con bưóc xuống, giao xe cho bố các con rồi lên chiếc xe đang nổ máy trở về nhà. Tivi được mở cả đêm. Dường như không ai tính gì thêm được hết khi nhìn cảnh từng hàng xe dài như bất động nối nhau trên những xa lộ chính đi về hướng Austin, Dallas.
My gọi sang nhà mợ. Cậu cho biết mợ và các em đã đi Austin từ trưa hôm qua. Bây giờ còn mình cậu ở nhà. Ngày thứ sáu mưa nhiều, trước khi bão tới cậu sẽ ra buiding đang làm việc ở luôn. Nơi cao ráo dù sao cũng an toàn, không lo ngập lụt.
My đi ngủ lúc hơn 1 giờ sáng. Sáu giờ đồng hồ báo thức gọi, cùng lúc với điện thoại từ nhà em gái gọi sang. Mẹ hỏi han chuyện My đi làm hay nghỉ hôm nay. My nói chắc là My nghỉ ở nhà, bởi xa lộ chính đường đi thong thả, đường về ngập đầy xe, lỡ thất lạc trong cơn hoạn nạn vì không có đường về. Mẹ an tâm, gọi tiếp từng đứa con đang ở rải rác không xa. Tivi cho thấy tình hình di tản không sáng sủa. Những người rời thành phố từ chiều hôm qua tới sáng nay vẫn chưa đến nơi, dù bình thường chĩ cần 4, 5 tiếng lái xe. Mười mấy tiếng trong thời tiết gần 100 độ ban ngày, đêm xuống gần 80. Không dám mở A/C trong tình trạng xe gần như ngừng chạy, nhưng vẫn phải đối diện với bình xăng đã cạn dần vì "đường đi không đến". Những biện pháp đưa ra để giải toả nạn tắt nghẽn trên những con đường di tản chính, là cấm xe chạy vào thành phố để biến đường hai chiều thành một chiều- chỉ chạy ra, không được chạy vô.
Lời khuyên cho những vùng không bị đe doạ nhiều, là dự trữ đầy đủ những thứ cần dùng trong trường hợp mất điện và cúp nước nhiều ngày. Đóng gỗ bên ngoài những cửa sổ che khung kiếng lại cho an toàn. Dời những đồ dùng có thể bị hư hại khi nước ngập tràn vào. Cách tốt nhất là đi đến ở tạm những khu cao ráo, không bị lụt trong thành phố trước khi mưa ào ạt kéo về, bão tố cuộn cuộn tràn qua.
Chương trình phát thanh VN bắt đầu lúc 7:30 sáng. Ngoài tin cập nhật còn có nhiều người trên đuờng di tản gọi vào. Kẹt xe mười mấy tiếng trên đường. Xăng hết, nóng bức trẻ con điêu đứng. Có người đã quay về khi không hy vọng tời được nơi có thể đỗ xăng vào đi tiếp tục. Có người thất vọng não nề vì muốn quay trở lại cũng không thể nào thoát ra khỏi giòng xe đang ứ đọng. Nhiều người hỏi con đường nào có thể đi ra dễ lúc này. Nhiều người cho biết cách mình đã đi ra nhưng từ đêm qua đến sáng nay, mười mấy tiếng rồi vẫn chưa đến Dallas được. Mợ phone về hỏi thăm My, cho biết đã tới Austin sau 8 tiếng lái xe. Mợ dặn dò hay là theo cậu ra building chỗ cậu làm tránh lụt ngày mai.
My nhận phone từ cô bạn thân ở VN. Như Lan lo lắng hỏi My quyết định ra sao. Nên đi về Austin đi nhỏ. Lan đã gọi cho đứa em gái, gởi gắm gia đình của My rồi. Đây là những số điện thoại cho My liên lạc. My cười. Chắc My "tử thủ" không đi. Đã bàn với mẹ và mấy đứa em. Có thể cả mấy gia đình kéo dến ở chung một nơi tương đối an toàn trong thành phố như lời khuyên của ông thị trưởng. Đoan từ New York gọi sang. Em định gọi sớm hơn nhưng ngại. Đoan lúc nào cũng nhanh và nhạy bén hơn anh chàng bên cạnh- là người bạn thất lạc lâu năm mới tìm lại của My. Đoan hỏi một câu làm My thoáng giật mình. Anh chị có định dời đến căn nhà đang bỏ trống trên Northwest, là hướng mà tương đối an toàn. Đây cũng chính là dự định của My. Không ngờ cô bé ở xa lắc mới đến Houston một lần cũng nghĩ tới điều vô cùng thiết thực này.
Anh trai từ Atlanta gọi hỏi han. Hai anh em nói chuyện với nhau nhiều hơn thường lệ. Anh hẹn sẹ gọi lại thường để biết tin cả gia đình ở bên này.
Vẫn loanh quoanh chuyện ở hoặc đi, trừ vài địa điểm được yêu cầu đi khỏi. Lời khuyên quan trọng nhất là đừng bối rối hoang mang dù ở hay đi. Sắp xếp, liên lạc chặt chẽ với người thân. Cách liên lạc, điểm hẹn nhau nếu như thất lạc.
Tin mới nhất tất cả cơ xưỡng lọc dầu tại Houston bắt đầu đóng hôm nay. Xăng càng thêm khan hiếm nên hạn chế việc đi lại không cần thiết. Riêng đối với đoàn người đang di tản trên đường, thì đoạn đường chỉ mất hơn 3 tiếng từ Houston đến Austin có thể mất chừng 20 tiếng. Dường như đi bộ nhanh hơn! Người ta nhìn thấy những cánh cửa xe trên đường đi tản mở ra, cho thấy cả những bàn chân thò ra ngoài hóng gió! Nhiều chiếc xe hết xăng đã dừng lại bên đường, dù tin mới thông báo sẽ được chính phủ dùng phương tiện nhanh nhất để tiếp tế những trạm xăng. Vài người trên đưòng gọi về đài phát thanh khuyên nên ở lại. Đường hàng không vẫn mở. Nếu như chịu khó mất vài giờ chờ đợi ở phi trường, cộng thêm vài giờ lái xe từ nhà đến phi trường.
Nhiệt độ hôm nay là 98. Trời nắng như mùa hè đỏ lửa năm nào My chạy lọan ở quê nhà. Điều tệ nhất nơi vùng My ở là nước ngập và mất điện. My đã mấy lần nhìn "giòng sông" mênh mông nước ở quanh nhà. Lần này có lẽ My không ở lại ngắm giòng sông.

Quỳnh My

Monday, September 19, 2005

Bỏ núi

ngày mai sư bỏ núi
đời thả lỏng trên vai
bàn chân gầy nhức mỏi
trợt lên khoảnh đường dài

nắng chào sư bỏ núi
chiếc bóng mỏi mòn theo
phương Đông trời bão chuyển
mùa hạ trốn quanh đèo

ngày mai sư bỏ núi
phố chật tiếng kinh ngày
gập người ho lần cuối
sư nằm tay trong tay

nắng chào sư bỏ núi
giọt lệ cạn mùa đông
đèo trên lưng mùa hạ
giữa có đã về không

Song Vinh

Friday, September 16, 2005

Sống Hạnh Phúc - Chết Bình An

Tôi xin tặng những bài giảng này cho những người không có thì giờ để học hỏi nhiều. Tôi không có gì để nói khác hơn những chuyện đã nói trước đây. Vậy, xin quý vị đừng đọc sách chỉ để có thêm kiến thức hay thêm những từ ngữ mới, mà nên cố gắng dùng những điều tôi giải thích mà chuyển hoá TÂM mình. Nếu chỉ nghe hoặc đọc thôi không đủ, quý vị nên thực tập những gì học hỏi được, luôn luôn cố gắng áp dụng những điều đó vào các sinh hoạt tâm linh. Như vậy thì giáo pháp mới có ích lợi thực sự.
Chính Bụt đã nói "Đừng làm các việc ác. Hãy ráng tu nhân tích đức, làm điều lành và chuyển đổi toàn diện tâm thức mình". Đó là giáo pháp của Như Lai. Chúng ta nên nghe theo lời Bụt dạy, vì trong thâm tâm tất cả chúng ta, không ai muốn bị đau khổ, người nào cũng muốn sống hạnh phúc. Khổ đau là kết quả của những hành động sai lầm và bất thiện, trong khi hạnh phúc là kết quả của những hành nghiệp tốt đẹp. Tuy nhiên, muốn bỏ điều xấu, làm điều tốt, chúng ta không thể chỉ thay đổi cách nói năng hoặc hành động, mà chúng ta chỉ có thể làm được chuyện này bằng cách chuyển hoá cái TÂM của mình
Trong đòi sống, chúng ta nên hành động một cách thông minh, có mục đích và phải biết coi các mục tiêu đó có thể thực hiện được chăng? Trong truyền thống tu học Phật giáo, mục tiêu của chúng tôi là đạt tới Niết Bàn tịch tĩnh, tới quả vị Bụt. Loài người chúng ta may mắn có khả năng đạt tới các mục tiêu này. Quả vị giác ngộ mà chúng ta tìm kiếm chính là sự tự do nhờ vượt thoát được những vọng tưởng thiêu đốt tâm tư.

Bản tâm thanh tịnh

Bản chất của Tâm vốn dĩ thanh tịnh, những cảm xúc bất an làm khổ chúng ta chỉ là những lầm lẫn nhất thời.Tuy thế, chúng ta không thể loại bỏ những cảm thụ tiêu cực đó bằng cách cắt bớt một số tế bào trong bộ não. kỹ thuật giải phẫu tối tân nhất ngày nay cũng không thể làm được chuyện này. Cách duy nhất là chúng ta phải chuyển hoá được tâm thức của ta.
Đạo Phật dạy rằng Tâm là nhân duyên chính khiến ta bị luân hồi. Nhưng cũng chính tâm lại là cái duyên lớn nhất giúp ta thoát vòng sinh tử. sự giải thoát này thực hiện được khi ta kiểm soát những ý nghĩ bất thiện và phát huy được những tư tưởng tích cực, hướng thiện. Điều cần biết là công việc chuyển đổi này đòi hỏi sự kiên trì nhiều năm trường. Chúng ta đừng nên mong có kết quả tức thời. Hãy nghĩ tưởng đến các vị Thầy lớn trong quá khứ Quý ngài đã chịu rất nhiều gian khổ trong việc thực chứng tu tập. Cuộc đời tu hành của bụt Thích Ca là tấm gương toàn thiện nhất cho chúng ta.
Vì lòng từ bi đối với chúng sinh, Bụt Thích ca ra đời trước đây hơn 2500 năm tại Ấn Độ. Ngài lọt lòng mẹ đã là một hoàng tử. Ngay từ khi còn nhỏ, ngài đã có nhiều hiểu biết và từ bi. Ngài hiểu rằng bản chất của chúng ta là ai cũng ưa sống hạnh phúc. Không ai muốn bị đau khổ. Khổ đau không phải lúc nào cũng do ngoại cảnh đưa tới cho ta. không phải chỉ đói kém hoặc bị hạn hán mới khổ. Trong hai trường hợp trên, chúng ta có thể tự bảo vệ. Chẳng hạn bằng cách tích trữ lương thực. Nhưng những nổi khổ như Sanh, Già, bệnh, Chết là những cái khổ liên hệ tới bản chất sâu xa của giòng đời, thì chúng ta không thể giải quyết bằng những điều kiện ngoại biên được. Ngoài ra, chúng ta còn có sẵn trong mình một cái tâm không thuần hòa, có thể tiếp nhận đủ mọi vấn đề rắc rối. nó chứa đựng nhiều tư tưởng bất thiện, tiêu cực như nghi ngờ, sân hận. Khi tâm ta còn bị những tư tưởng tiêu cực này bủa vây, thì dù ta có quần áo lụa là để mặc, thực phẩm tuyệt hảo để ăn, chúng cũng không giúp ta giải quyết được vấn đề.
Bụt Thích Ca đã để tâm quán sát những chuyện đó, và quán tưởng về bản chất của chính cuộc đời ngài. Thấy mọi người đều khổ, ngài cũng biết rằng chúng ta sở dĩ khổ vì có cái tâm vô kỷ luật. Ngài thấy rằng tâm ta chạy như thú hoang, đến nổi nhiều đêm ta mất ngủ. Đối diện với cái tâm chất chứa những đau khổ và khó khăn của con người, ngài dùng trí tuệ để tìm xem phải chăng có một phương cách nào giúp người ta thoát được những khổ đau đó?
Bụt cho rằng sống cuộc đời vương giả trong cung điện không phải là phương cách thoát khổ, mà có thể nó còn là một trở ngại nữa. Vậy nên ngài từ bỏ hết thảy những tiện nghi hoàng gia, kể cả liên hệ với vợ con, để sống cuộc đời của kẻ không nhà. Trong việc tìm đạo, ngài học với nhiều vị thầy, lắng nghe họ dạy dỗ. Ngài học được ít nhiều từ các vị thầy này, nhưng không ai đưa ra được con đường thoát khổ một cách tuyệt đối. Ngài tu khổ hạnh rất nghiêm mật trong sáu năm. Từ bỏ cuộc đời sung sướng của hoàng gia và tu khổ hạnh trong nhiều năm, giúp cho ngài có đủ duyên phát triển trí tuệ trong khi thiền quán .Ngồi dưới gốc cây Bồ đề, ngài vượt thoát được tất cả mọi chướng ngại và đạt được quả vị Giác Ngộ. Sau đó, ngài bắt đầu giảng dạy, chuyển pháp luân, căn cứ vào những kinh nghiệm và sự thực chứng của chính mình.

Học theo Bụt Thích Ca

Khi nói về Bụt, chúng ta không nói tới một con người đã có tỉnh thức ngay từ khi ra đời. Bụt bắt đầu giống y như chúng ta. Ngài là một con người bình thường như chúng ta, cũng nhìn thấy cái khổ của sanh, lão, bệnh, tử. Ngài cũng có những tư tưởng và cảm thọ sướng, khổ, y như chúng ta. Nhưng nhờ vào ý chí tu luyện quyết tâm và kiên trì, ngài đã đạt được những quả vị tỉnh thức đưa tới tình trạng Toàn Giác.
Chúng ta nên nhìn ngài như một tấm gương để noi theo. Chúng ta đã ra đời với tư cách một con người tự do và may mắn.. Dù đã phải chịu ít nhiều khổ đau, chúng ta vẫn may mắn có trí thông minh, có sự tỉnh thức không khác gì ai. Chúng ta lại được nghe những lời giảng dạy thâm sâu của Bụt, và hơn nữa, còn có khả năng hiểu được Phật pháp. Từ thời bụt Thích Ca tới nay,, các Phật tử đã nhìn Bụt và các đệ tử giỏi của ngài như những tiền nhân đáng noi gương.
Dù chúng ta sinh ra là một con người bình thường, chúng ta cũng nên ráng lợi dụng những duyên may quý báu này trước khi chết để thực chứng phần nào Phật pháp. Làm được như vậy, chúng ta sẽ không còn sợ chết.. Một người tu tập giỏi, có thể chết bình an không hối tiếc gì vì người đó đã xử dụng được tiềm năng của họ. Trái lại, làm người mà chúng ta không mang được dấu ấn tích cực nào vào trong tâm thức, chỉ lưu giữ những gì phiền trược, thì chúng ta đã lãng phí đời mình. gây đau khổ hay chết chóc cho con người hay các loài khác, ta giống như loài quỷ chứ chẳng giống người. Vậy nên hãy sống cho xứng đáng với kiếp Người, đừng làm một thứ phá hoại.

Thực hành theo giáo pháp

Trên thế giới, có khi người ta nhân danh tôn giáo để gây ra chiến tranh. Chuyện này xãy ra khi chúng ta coi tôn giáo là một thứ nhãn hiệu chứ không thực hành theo giáo pháp của tôn giáo đó. Tu tập phần tâm linh là một phương cách giữ gìn kỹ luật cho tâm trí ta. Nếu chúng ta để cho những tư tưởng bất thiện hướng dẫn, không bao giờ chịu gắng sức chuyển hoá chúng; nếu chúng ta dùng giáo pháp chỉ để làm cho tự ái tăng trưởng hơn, thì giáo pháp đó trở thành mầm mống của chiến tranh. Trái lại, nếu chúng ta thực tập để chuyển hóa tâm mình, thì không bao giờ nó sẽ là nguyên nhân gây ra xung đột.
Có quá nhiều người chỉ nói giáo pháp trên môi lưỡi. Thay vì dùng giáo pháp để trừ khử những tư tưởng bất thiện của mình, họ lại nắm lấy nó như một thứ của cải mà họ là chủ nhân. Họ dùng giáo pháp để gây ra chiến tranh hay thúc đẩy các hoạt động phá hoại khác. Dù là đệ tử theo đạo Phật, đạo Ấn Độ, đạo Thiên Chúa, Do Thái giáo hay Hồi giáo, chúng ta không nên hài lòng chỉ với cái danh hiệu mà thôi.. Điều quan trọng là ta biết rút tỉa ra những thông điệp được giảng dạy trong các truyền thống tôn giáo khác nhau này, để chuyển đổi tâm thức vô kỷ luật của ta. Nói tóm lại, là con Bụt chúng ta nên noi gương Bụt Thích Ca.

Tu tập không dễ

Đôi khi suy ngẫm trên cuộc đời Bụt Thích Ca, tôi cảm thấy mắc cỡ. Dù giáo pháp của ngài được giảng dạy theo nhiều trình độ khác nhau, nhưng Bụt trong lịch sử rõ ràng đã khổ tu trong 6 năm liền. Điều này đã chứng tỏ cái tâm ta không thể được chuyển đổi bằng cách chỉ ngủ, sống thoải mái và hưởng thụ những tiện nghi. Nó cũng chứng tỏ ta chỉ có thể đạt đạo sau một thời gian dài tu luyện khó khăn. Thật không dễ gì mà đạt tới một trình độ tâm linh trong một thời gian ngắn hoặc khi ta không cố gắng. Ngay cả Bụt, người đề xướng ra giáo pháp mà chúng ta theo đây, cũng còn phải khổ luyện như thế! Chúng ta làm sao mà hy vọng đạt được giác ngộ, khi ta chỉ tu tập ít nhiều và an vui với sự thanh thản? Nếu đọc chuyện các bậc đạo sư ngày xưa, ta thấy rằng họ đã khổ công quán tưởng và thiền tập trong ẩn mật, họ không dùng con đưuờng tắt nào khác.
Nếu chúng ta thực tâm quy y Bụt, ta phải nhìn vào ngài như tấm gương để noi theo. Muốn khổ công tu luyện cũng phải biết tu thế nào, không phải chỉ cố gắng khổ cực là giác ngộ được. Trong đạo Bụt, chúng ta cần có niềm tin và sự tận tụy, nhất tâm. Thêm vào đó ta cũng phải có trí tuệ sáng suốt nữa. Dĩ nhiên ta có thể đạt tới một mức phát triển tinh thần nào đó, nhờ nỗ lực và tín tâm. Nhưng muốn tới bờ giác, ta cần phải có trí tuệ.
Để có thể nuôi dưỡng những đức tính và phát triển các tính thiện đã có sẵn, ta cần hiểu là trí tuệ cũng có nhiều trình độ. Điều quan trọng là ta biết chú tâm ta vào một đối tượng đáng quán chiếu. Một người thông minh, nếu không có cơ hội, thì anh hay chị ta cũng không có cơ hội dùng trí tuệ của mình cho một đối tượng thích hợp. Muốn có sự hiểu biết lớn, ta cần tìm những cơ hội có thể áp dụng giáo pháp vào đời sống. Vậy nên Bụt không dạy ta chỉ có lòng tin vào Bụt là đủ. Đầu tiên, Bụt dạy về Tứ Diệu Đế, rồi căn cứ vào đó ngài giảng dạy theo nhiều trình độ, đưa ra những phương cách khác nhau cho đại chúng học theo.

Hạnh phúc - Khổ đau đều do chính ta

Kinh điển do Bụt giảng dạy đã được dịch ra tiếng Tây Tạng gồm trên 108 cuốn. Chứng tỏ ngài đã giảng dạy rất nhiều. Nhiều kinh điển còn chưa phiên dịch ra ngôn ngữ Tây Tạng nữa. Học đạo đàng hoàng, ta sẽ có lòng tin và có trí tuệ. Ta nên cố gắng học cho hiểu và hành trì những lời Bụt dạy, ta sẽ phát triển được trí tuệ và lòng từ bi. Dần dà, ta sẽ giữ được kỷ luật cho tâm mình. Theo triết lý Phật giáo, chúng tôi không tin rằng mọi sự vật được hình thành hay chủ động bởi những yếu tố bên ngoài. Chúng tôi cũng không tin sự vật có những nhân duyên bất biến. Chúng tôi cho là Hạnh Phúc hay Đau Khổ là do chính mình tạo ra. Tính chất của các hành nghiệp chúng tôi làm ra, tủy thuộc tình trạng của tâm thức mình, tùy tâm có kỷ luật hay không mà thôi.
Khó khăn và khổ đau từ cái tâm vô kỷ luật. Vậy nên, hạnh phúc thực sự ở ngay trong tay ta. Chúng ta tự gánh lấy trách nhiệm. Chúng ta không thể mong đợi người khác mang tới cho ta hạnh phúc. Muốn được hạnh phúc, ta cần nhận biết những nhân duyên tạo ra nó, rồi phát triển những cái duyên này. Trong khi đó, ta nhận diện những nguyên nhân gây khổ đau, rồi loại bỏ chúng đi. Nếu ta biết nên tập những gì, nên bỏ những gì, thì ta tự nhiên là được sung sướng.
Căn nguyên của đau khổ là vô minh. Vô minh có nghĩa là quan niệm sai lầm về tự ngã. Tất cả những khổ đau vô lượng chúng ta gặp đều do quan niệm sai lầm này. Vậy nên khi nói Bụt vì lòng từ bi mà loại trừ mọi tà niệm, có nghĩa là Bụt do lòng từ bi mà làm lợi cho muôn loài. Muốn vậy, ngài đã dạy nhiều giáo pháp có trình độ khác nhau để ta thoát được vô minh và những tư tưởng bất thiện. Ai học theo ngài, hiểu được chánh kiến và thực tập được thì sẽ thoát được Khổ. Chúng ta kính ngưỡng Bụt Thích Ca vì ngài đã dạy ta những giáo pháp thâm diệu như thế.

Hạnh phúc do lòng từ bi

Bụt là nơi nương tựa đáng tin cậy vì ngài đã phát triển tâm từ bi và dùng hết cuộc đời ngài để nuôi dưỡng tâm đó. Trong đời sống bình thường cũng vậy, người đáng tin hay không, là người có lòng từ bi hay không. Khi một người thiếu lòng từ bi, thì dù họ học cao và thông minh, ta cũng không thích nương tựa vào họ. Học giỏi không đủ, điều căn bản con người biết giúp kẻ khác chính là lòng từ bi. một người có lòng từ bi hay có ý thiện muốn làm điều tốt lành cho người khác, thì ta có thể yên tâm tin vào họ. Đức tính quan trọng nhất của Bụt là lòng từ- là ý muốn mang lợi lạc tới cho muôn loài. Vì ngài đã phát triển được những tính thiện nơi ngài, nên Bụt có đủ khả năng giải thích về sự quan trọng của những đức tính đó. Vì ngài đã thực chứng được nên ta có thể nương tựa vào ngài.
Bụt Thích Ca, vị sáng lập ra đạo Bụt, là con người vững chãi, toàn thiện, ta có thể nương tựa vào ngài một cách an toàn. Nhưng không phải chỉ trông vào sự toàn thiện của ngài, ta còn phải thực tập theo gương Bụt. Ta phải biết cách bỏ những con đường bất thiện để đi vào các nẻo thiện. Dù không được học hỏi trực tiếp với ngài, nhưng nếu chúng ta hiểu biết ít nhiều về những giáo pháp này, thì ta đã có thể đối đầu với những khó khăn và khổ lụy một cách tốt đẹp hơn.
Cứ tưởng tượng có hai người cùng gặp một vấn đề. Tùy theo họ hiểu đạo hay không mà họ sẽ có những thái độ và phương cách khác nhau để ứng xử. Thay vì làm giảm bớt khổ lụy, người không biết đạo lại làm cho tình trạng bết bát hơn vì giận hờn, ghen tỵ, v.v...Con người có chút tỉnh thức và hiểu biết, sẽ có tinh thần để ứng xử cởi mở hơn, thẳng thắn hơn. Với chút ít hiểu biết về Phật pháp và kinh nghiệm tu tập, dù ta chưa thể chấm dứt mọi khổ đau, ta cũng có thể đối diện với chúng một cách dễ chịu rồi. Như vậy, nhờ giáo pháp mà chúng ta được lợi lạc trong đời sống hằng ngày.
Cuộc đời vô thường như mây mùa thu. Sinh tử của muôn loài có thể coi như những màn kịch. Con người sinh ra, chết đi nào khác những vai trò các nghệ sĩ đóng tuồng ra vô trên sân khấu. Vì sự vô thường đó mà chúng ta không thể có an bình. Ngày nay, hãy biết mình may mắn được làm Người. so sánh với súc vật và quỷ dữ trong địa ngục, đời sống con người thật đáng quý. Nhưng dù nó có đáng quý tới đâu, thì chúng ta rồi cũng sẽ phải chết. Suy ngẫm về cuộc đời người ta từ khi sinh ra tới lúc chết đi, ta không thấy có hạnh phúc trường cửu, và cũng không có an toàn.
Ngay sự sanh cũng đã kèm theo đau khổ, sau đó ta phải đối diện với những vấn đề như bệnh tật, già nua, gặp cảnh bất như ý hay khi không đạt được những gì mình ưa thích. Một vài vấn đề ta phải đối diện như chiến tranh thì do chính con người gây ra. Nhưng tựu chung, khi nào còn sống trong cõi luân hồi này, khi nào còn bị những cảm thọ phiền não- một thứ độc dược xâm nhập tâm trí, thì chúng ta còn đau khổ, không có hạnh phúc hay an bình lâu dài.
Tất cả các phần tử của cây độc dược- trái, hoa, rễ, lá và cành, tất cả đếu bị chất độc ngấm vô. Vì mọi sinh hoạt của chúng ta đều bị ảnh hưởng bởi những cảm thọ xao động này, ta sẽ sớm muộn gặp vấn đề và khổ đau. Vì bệnh và chết là tính cách tự nhiên của đời sống, ta không nên ngạc nhiên khi bị đau ốm hay tử vong. Nếu không thích bệnh, không thích chết, vậy thì ta nên chấm dứt vòng luân hồi . Ta nên chấm dứt, không sanh ra trong cõi này nữa. Khi nào tham, sân, si còn ở trong ta, thì ta sẽ gặp cảnh khổ hoài hoài. Khi tâm trí bị phiền trược, ta không thể có bình an. Câu hỏi quan trong là: làm sao cho ta dứt được chúng?

Bản chất của tâm

Những cảm xúc phiền trược không phải là bản chất của tâm. Vì nếu chúng là tâm thì khi nào tâm có mặt chúng cũng có mặt. Không phải vậy, tỷ dụ, một người có thể rất nóng tính, nhưng đâu phải người đó nổi nóng suốt ngày? Người khó thương cũng vẫn đôi khi dễ chịu, tươi cười. Vậy nên, những cảm xúc phiền não trong ta dù rất mạnh mẽ, chúng cũng không phải là những thứ dính chặt vào tâm ta. Chúng không phải là tâm.
Phiền não là do vô minh. Giống như khả năng tiếp xúc có mặt trên tòan thân thể ta. Vô minh xâm nhập tất cả những cảm xúc tiêu cực trong ta. Không có phiền não nào mà không liên hệ tới vô minh. Vậy thời ta phải tìm hiểu coi vô minh là gì? Đó chính là tình trạng rất tiêu cực của tâm gây ra tất cả những phiền não cho ta. Nó chính là cái nhân đưa ta vào vòng luân hồi. Dù vô minh hay chấp ngã rất mạnh, nhưng đó chỉ là một tâm thức sai lầm. Có những thành tố của tâm thiện (gọi là tâm sở thiện), có thể chống lại với tâm vô minh. Nếu ta dựa vào chúng, ta sẽ nhổ được gốc vô minh. Bản chất của tâm là trong sáng và tỉnh thức. Trong bản tâm, không có những phiền não. Đó chỉ là sự che lấp cái tâm chân thật. Vây nên tâm chân thật có thể nhổ bật gốc rễ của vô minh. Một ngày nào đó, ta sẽ giác ngộ: tâm ta trong sáng, tỉnh thức hoàn toàn.

Niết Bàn trong tâm

Hiện nay có thể bạn chưa thực chứng được lòng tin tưởng vào vào những chân lý này, nhưng nếu bạn chịu học hỏi và áp dụng luận lý, phân tích học, bạn sẽ dần dần tin vào khả năng dứt bỏ được những cản trở đó của tâm. Đại cương, ta có thể nói Niết Bàn chính là sự vắng mặt của phiền não, và ta có thể đạt tới Niết Bàn ngay trong tâm ta. Vì ta không muốn bị khổ và ta có thể đạt tới Niết Bàn, ta cần quán tưởng về cái khổ. Nếu biết được sự luân hồi và bản chất của khổ, ta sẽ tu tập giới, Định và Tuệ. Khi thấy vật gì đẹp tới đâu,, ta cũng sẽ hiểu rằng nó có tính chất gây khổ đau. Để có hứng khởi muốn đạt tới cảnh giới Niết Bàn, ta nên có ý muốn đạt được một cảnh đời tốt đẹp hơn trong tương lai. Trước đó, ta phải biết quý trọng cuộc đời hiện tại đã. Nếu ta không hiểu được mục tiêu của đời sống hiện tại, cũng không biết cách sống sao cho phát triển được lòng từ bi, thì có lẽ ta chẳng cần bàn tới chuyện đạt tới đời sống tốt đẹp hơn sau này. Vì ta có thể thoát vòng sinh tử, nên điều căn bản là ta phải muốn tu học để làm hiển lộ Phật tánh. Muốn nuôi dưỡng ý hướng này, ta nên quán chiếu về sự khao khát hạnh phúc và ghét bỏ khổ đau của mọi loài cũng như mọi người. Vậy, mỗi chúng ta đều nên phát nguyện giúp tất cả chúng sanh đạt tới quả vị Phật. Muốn đạt tới mục tiêu đó, ta cần thực tập con đường giải thoát.
Kinh điển nói tới quy y Bụt, Pháp và Tăng để được giác ngộ. Nói chung, chúng ta có thể nương tựa vào nhiều phương pháp. Khi bị nắng cháy, ta nương vào bóng mát của cây. Khi đói, ta nhờ tới thực phẩm. Tương tự như vậy, khi muốn được lợi lạc nhất thời, ta có thể nương tựa vào các thần quyền địa phương. Trong các tôn giáo khác nhau, chúng ta thấy nhiều giáo pháp để nương tựa. Trong đạo Bụt, thì Niết Bàn tịch tĩnh hay tình trạng thoát khổ tuyệt đối, chính là nơi ta nương tựa.
Niết Bàn hay trạng thái an lạc hòa bình là gì? Dù chúng ta không thích đau khổ, ta vẫn cứ khổ vì tâm ta bị những phiền não chiếm ngự. Do cái tâm không kỷ luật này mà ta tích lũy những cảm thọ tiêu cực. Tâm vô kỷ luật chính là nguyên nhân của phiền não. Nếu ta dứt bỏ được cái nguyên nhân này, ta sẽ đạt tới trạng thái dứt khổ, gọi là giải thoát hay Niết Bàn, là hạnh phúc trường cửu. Do đó, ta nương tựa vàp Phật pháp.
Để có thể thật sự dứt khổ, ta phải đi theo chánh đạo. Ta cần nuôi dưỡng những tính thiện trong ta. Khởi đầu, ta chỉ nhận biết rằng tâm ta là đối tượng của ngu si, thiên kiến và lầm lẫn. Khi sự hiểu biết về bản chất các pháp của ta tăng tiến, ta sẽ nghi ngờ, tìm hiểu coi mọi sự vật chúng có tự tánh riêng chăng? Ta sẽ dần dà hiểu rằng những đối tượng trước đây ta thấy hoàn toàn tốt đẹp mà ta mê thích, thực sự chúng có bản chất riêng trong tự thân của chúng hay chăng?
Tương tự như vậy, những gì làm ta giận dữ có tự tánh độc lập không? Càng quen thuộc với những suy ngẫm này, ta càng tiến sâu vào sự hiểu biết và thực chứng. Kết quả là ta sẽ có khả năng phát triển trí tuệ và thực chứng về tự tánh KHÔNG của mọi sự, mọi vật. Chuyện này y như thắp lên một ngọn đèn sáng tại nơi tối tăm. Nhưng không có nghĩa là chúng ta có thể giác ngộ được ngay, vượt thoát vô minh tức thì như khi ta bật ngọn đèn điện. Phát huy những tính thiện trong tâm phải có thời gian, từ từ mới làm được.
Những tôn giáo khác có nhiều phương pháp phát triển tình thương và lòng bác ái, nhưng không có truyền thống tâm linh nào giải thích rằng mọi sự vật trống rỗng, rằng vạn pháp đều nương vào nhau(tương tức tương nhập). Chỉ có đạo Bụt cho rằng ta sẽ được giải thoát khi hiểu được tánh Không- bản chất thực sự của vạn vật. Vây nên, chỉ có Bụt, Pháp và Tăng là tam bảo xứng đáng cho những ai mong được giải thoát nên nương tựa vào. Đức Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni đã dạy chúng ta như vậy.
Ta quy y, nương tựa vào Phật, Pháp và Tăng giống như ta không còn lối nào khác để đi. Có nhiều loại tín ngưỡng. Trong niềm tin sáng láng, trong lành, ta quý trọng tính thiện của Bụt, Pháp và Tăng. Rồi tới lòng tin vì tín nhiệm, và tín tâm khao khát muốn cố gắng đạt tới những quả vị giống như tam bảo. Nếu ta cố gắng như vậy, chắc chắn kiếp sau ta sẽ khá hơn. Khi ta tu tập hằng ngày, khi chết, ta sẽ không hối tiếc chi nữa. Điều quan trọng lúc lâm chung là làm sao ta giữ được thiện tâm và những ý hướng thiện, trong lành. Bạn có thể thực hiện điều ấy vì bạn đã tu tập trong đời sống hằng ngày. Nếu ta tỉnh thức được khi sắp lìa đời và hướng tâm về đường thiện, chắc chắn khi tái sinh, bạn sẽ tới được chỗ tốt đẹp hơn.

Cuộc đời qúy giá

Học hỏi về các trình độ giác ngộ, và các giáo pháp đưa tới tính hướng thiện, đó là điều rất ích lợi cho tâm ta. Khi học, ta sẽ muốn cố gắng làm theo những bài giảng, và chắc chắn sẽ có tiến bộ về tinh thần, có thể đi tới giác ngộ. Đừng nghĩ rằng mình không đủ thông minh để học hành như vậy. Chớ bỏ qua cơ hội được học hỏi giáo pháp kẻo lỡ mất dịp may. Mọi loài chúng sinh, kể cả loài sâu bọ, cũng được cho là có Phật tánh. Loài người chúng ta có cái may mắn là có khả năng hiểu được Phật pháp.
Khi nghe hay đọc về giáo pháp, ráng áp dụng để hiểu được những tính bất thiện, và làm hiển lộ được trong tâm mình những tính thiện. Nếu ta không nhìn thấy những khuyết điểm của mình, thì ta không thể tiến bộ được. Người ta thường như vậy, khi không chú ý đặc biệt, ta không thể nhận ra những lỗi lầm của chính mình. Thường ta hay kêu ca rằng ta không làm gì sai quấy hết. Tự xét mình là chuyện tối quan trọng. Ta có thói quen sống mà không hay biết mình đã làm những gì. Ta phải làm sao để tôn vẻ đẹp của tâm lên. Tôi không có nhiều kinh nghiệm lắm, chỉ chút ít thôi, nhưng tôi bảo đảm với bạn rằng bạn có thể làm được như vậy.
Chúng ta đã thấy cuộc đời quý giá vô cùng, vì ta có tự do và nhiều may mắn. Nhưng chuyện này không kéo dài mãi mãi. Sớm muộn, ta sẽ phải đối diện với cái chết. Nếu bị đọa vào kiếp tệ hơn, thì ta sẽ khó có cơ hội gặp Phật pháp. Ta sẽ triền miên đau khổ. Chúng ta rất cần tu tập ngay để có thể bảo tồn được những tính thiện, loại trừ tính ác, trong hiện tại và trong tương lai. Như vậy chúng ta sẽ thực chứng được ít nhiều con đường thoát khổ. Hiểu rõ chuyện này, ta sẽ biết ơn Bụt, người thầy có giá trị và đáng tin biết bao. Ta cũng sẽ hiểu thêm được giáo pháp của ngài.
Được sinh ra trong hoàn cảnh tốt hơn, làm người hay làm thần cũng chưa đủ. Khi nào ta còn chưa dứt bỏ được phiền não trong tâm, ta vẫn chưa thực chứng được an lạc và hạnh phúc vĩnh cửu. Khi đã hiểu chút đỉnh về chánh đạo và con đường thoát khổ, ta sẽ biết được các đối lực của phiền não mạnh ra sao, và sự giải thoát là có thật. Tới đó, ta sẽ nuôi dưỡng ý hướng muốn đạt tới Niết Bàn, thoát được mọi nổi khổ. Nhưng như thế cũng chưa đủ. Ta phải đi xa hơn, nuôi lòng mong ước giúp cho tất cả chúng sanh đều thoát khổ.
Tôi đã giảng về những kinh nghiệm của riêng tôi, nghĩ rằng như vậy có ích lợi cho các bạn nhất. Chúng ta tu học thì nên nhìn xa. Ta khởi đầu với một căn bản vững vàng, xây dựng một cái gì có giá trị tâm linh. Dĩ nhiên ta cần thời gian, nhưng khi bắt đầu mà biết nhìn xa và cố gắng liên tục, thì ta có thể từ từ sẽ đạt được vài kết quả. Dù quả vị Phật là chuyện xa vời, nhưng khi thực tập hằng ngày, ta nên bắt đầu trên căn bản đó. Cuối cùng thì ta cũng có thể đạt tới giác ngộ. Để có thể thực tập, ta phải biết làm gì và làm cách nào, nên ta cần nghe hay đọc những bài giảng như vầy

Đức Đạt Lai Lạt Ma Thứ 14
(Chương mở đầu- Chân Huyền chuyển ngữ)

Wednesday, September 14, 2005

Cuối Hè

Xứ"Mặt Trời Bên Kia Mùa Hạ" với chuỗi ngày của tháng Tám đọng đầy sáng nắng, chiều mưa. Dẫu mùa hè như kiếp ve sầu vội qua mà nghe chừng vẫn lê thê đọng mãi. My bận rộn nhiều bên hai chú nhỏ. Bơ phờ trên từng lần hẹn cùng nha sĩ, cùng bác sĩ. Chưa kể đưa đi học hè cộng những lần ngược xuôi trên nhưng sinh hoạt khác.

Tương phản với người anh, cậu trai thứ luôn bình thản không ngại sợ khi gặp nha sĩ. Nó ngoan ngoãn làm theo từ lúc nằm trên ghế cho tới lúc xong. Luôn tươi tắn dù vô cùng ê ẩm. My dặn lòng .. Con trai mà giống mẹ .. Cậu trai cả ưa thắc mắc. Đã sợ đau lại còn hay hỏi, để tự làm lo lắng thêm. My cười khi người nha sĩ trẻ nhìn, nói lần sau, để mẹ rủ thêm bạn gái con theo, như vậy chắc con sẽ thành người lớn tức thì thôi! Trời ơi, Đông có bạn gái rồi sao, trong khi chú giờ này chưa có! Tới nơi khám mắt, My được báo tin đứa con trai thứ hai cần mang kiếng như anh. Thằng anh tăng thêm độ cận, lại nói con không muốn đeo kính nữa vì kính dày ngó thấy mà ghê. My than thầm, sao thứ nào không được tốt là con của My đều được hưởng từ "gia tài của mẹ" dẫu gia tài của Mẹ nghèo nàn. My bị đôi kính cận kềm kẹp từ mấy lâu, để lại dấu vết trên sống mũi. Có muốn điệu cũng không thoát được, vì mắt đã khô khó lòng dung được hai miếng lens thật mỏng. My có dạo phải nhỏ nước mắt nhân tạo vào mắt suốt ngày. Chắc tại khi bỏ khóc để cười là cãi lại "số mệnh" đời toàn nước mắt của riêng Myi! Đã bảo số phải khóc mà không khóc là không khá .. Thôi thì ráng mua nước mắt nhập thêm! Qua mấy mươi năm che mắt bằng hai miếng "ve chai", mắt My không đến nổi lờ đờ để khi nhìn là biết con nhà cận, nhưng My được đại sư huynh CĐ âu yếm gọi My bằng hai tiếng "muội đui", thay cho mấy chữ tiểu sư muội ngọt ngào như khi kết nghĩa. Năm nay thằng anh không đeo kính nữa thì có thêm đệ tử mới là em. Cũng may khi độ cận của con cao thì mẹ chừng như giảm nhờ độ...lão. Nhớ khi con trai lớn chưa có bạn hàng xóm, chơi banh một mình trước sân buồn, bèn rủ My. My lắc đầu nói mẹ mệt mà chưa bao giờ biết chơi Basketball. Con khẩn khoản nói mẹ đừng làm bộ. Bạn con ở trường nói mẹ giống như "mấy đứa" teen thôi! My tội nghiệp con, gồng mình ra sân chơi chung. Vài năm sau My hỏi, sao bây giờ con không rũ mẹ chơi banh? Nhóc tì trả lời nghe thật...lấn cấn cả tấm lòng: Mẹ già rồi, còn chơi gì nữa!

My nhớ ra mỗi hè qua, các con My học thêm nhiều điều không phải từ My. Lúc con vài tuổi đứa em rể xin cho cháu qua nhà em vài bữa để chơi chung với đứa cousin bằng tuổi. Sau mấy ngày người em chở con về. My nhìn thấy chiếc xe đạp mới em rể đặt xuống trước sân, nháy mắt nhìn con trai My khuyến khích. Nào, bây giờ con có thể ngồi lên xe đạp, biểu diễn cho mẹ con xem. Chú nhóc con hãnh diện như tặng mẹ món quà bất ngờ. Mà bất ngờ thật sự vì con My vốn nhát gan. Thường mỗi khi có trò gì mới lạ, bé Mai Trâm, con cô em gái, luôn là đứa thử trước. My còn giữ những tấm hình con bé em nhỏ tí xíu, chở thằng anh trên chiếc xe Jeep lớn ngoài sân. Những năm con ra đời, em gái My với chồng bận rộn nhiều. My như làm mẹ nuôi hai đứa bé song sinh một gái, một trai. Cháu gái My nhỏ và ngoan ngoãn. Ngược lại với con trai năng động, ồn ào, nghịch ngợm. Đứa em gái, nhỏ hơn một tháng ưa ăn rau. Con trai My trái lại; sợ rau. Bé Mai Trâm mỗi lần đi với bố, hay vòi vĩnh mua kẹo bánh thật nhiều để dành tiếp tế thằng anh. Tuy nhỏ nhưng không hiểu vì đâu nó biết My luôn giới hạn. Khi gặp nhau, Mai Trâm mang bánh kẹo ra đưa, nói với My con hiểu Đông còn hơn Đông hiểu chính Đông! Hai đứa xưng hô với nhau thật ngộ. Luôn luôn là Trâm với 'cu' thôi! Cả nhà ngoại và các cậu dì ai cũng quen gọi "cu Đông". Vậy mà khi hai đứa bé nói chuyện với nhau, My chỉ nghe xưng Trâm với cu, không có chữ "Đông". Một đôi lần My thử gọi 'cu' bỏ mất tiếng "Đông". Chú nhỏ phản đối nói coi chừng con giận mẹ. My không hiểu tại sao. Có lần hai anh em đang chơi ở nhà bà ngoại, Đông buột miệng nói câu "bà ngoại của Trâm..." Mẹ ngồi gần, vội hỏi lại liền Con vừa mới nói bà ngoại của ai vậy hả ? Nhóc tì lém lỉnh trêu luôn mẹ. Bà ngoại là của ông ngoại chứ của ai, sao ngoại hỏi con?. Một lần My chở con xuống phố. Vừa bước xuống xe con trai đã gỡ tay My để chạy vội đi. My bất ngờ hỏi mẹ ở đây sao con chạy đi đâu? Nhóc con vừa vùng ra khỏi tay My, đôi mắt vừa rơm rớm, bố ở đằng kia sao mẹ không để con theo? Nhìn theo hướng con trai chỉ, My ngẩn ngơ chợt biết vì sao. Từ phía xa xa My nhìn thấy người đàn ông VN đang rão bước. Người đàn ông có trán cao, có lẽ vì mái tóc lơ thơ. My dỗ dành giải thích cho con nghe. Đứa em gái che miệng khúc khích cười. Như vậy là chị My có đường thành thiếu phụ Nam Xương. Làm sao giải thích khi nhóc con về kể hôm nay con gặp bố dưới Dowtown. Oan ơi ông địa, bởi thằng con. Làm như cả thành phố chỉ có một người đàn ông hói!


Khi sắp vào trường con trai kêu My dạy viết tên. Là tên bố mẹ, bé Trâm và tên vợ chồng người em gái. Con cũng nhớ luôn ngày sinh nhật của từng người. Một lần My nghe Đông hỏi em. Trâm có biết đánh vần tên của mẹ cu không? Bé Trâm ngơ ngác lắc đầu. Còn tên bố của cu và ngày sinh nhật của bố mẹ cu? Lại lắc đầu thay câu trả lời. Thằng anh trách móc, tại sao cu biết đánh vần tên bố mẹ, tên Trâm, nhớ luôn ngày Birthday của cả nhà Trâm mà Trâm không nhớ gì của nhà cu? My ở gần nhà mợ. Mợ có hai cô con gái từ VN sang học ở trường High School hơn hai năm. Buổi sáng hai cô bé cousins của My trễ bus vài lần. Một lần sợ mẹ mắng nên chạy sang My cầu cứu. Sẵn đưa My đi làm rồi mới gởi con, anh chàng sửa soạn nhanh xong tất cả ra xe. Hỏi đường đến trường hai đứa em ngơ ngẩn, lắc đầu. Sao lạ vậy, đã năm thứ hai đi học? Thì tại bus chạy lâu, tụi em ngủ trên xe! Ngày con trai bắt đầu đi học, nói với My đầy vẻ tự tin. Mẹ chở con tới trường, đừng lo không biết đường đi. Con nhớ và biết rõ đường nào đi tới đó. My vờ hỏi lại thật sao? Hai dì đã lớn còn không nhớ, làm sao con nhớ? Thì mẹ chở con đi ghi danh và bố chở một lần. Tại mấy dì là "đàn bà, con gái" cho nên như thế! Bà luật sư ngưòi Phi Châu nghe chuyện, khẽ lườm con trai, nói mới bé con mà đã có ý tưởng coi đàn bà tệ hơn đàn ông có phải không? Nào bây giờ hũ kẹo ở trên bàn, là thứ đàn ông con trai thích hay đàn bà con gái thích? Đông chớp đôi mắt to một thoáng, rồi tiu nghỉu trả lời, con trai cũng thích nhưng mẹ nói ăn nhiều đau bụng, hư răng, có phải không? Cũng mới vừa bốn tuổi, Đông có lần hỏi My, ngày xưa bố "dụ dỗ" làm sao mà mẹ đi theo? Vì sao con hỏi vậy? Thì tại...Mẹ hỏi bố đi! Bố biết hơn con.


Sau mùa hè con biết đi xe đạp, mùa tiếp theo con hãnh diện mời mẹ ra hồ bơi để ngó con bơi. Mấy đứa bé sinh ra ở đây vô cùng lịch sự! Đang bơi bỗng chạy lên nhanh nói với My, con đi tiểu chút nghe. Chuyện này làm My nhớ chuyện ngày xưa...Trong giờ nghỉ học bất ngờ khi giáo sư vắng mặt. Cả 4 đứa chung nhóm bạn 'nối khố' của My, chất lên trên chiếc xe Honda Dame, chạy ra rừng cao su ven tỉnh. Hình như là năm lớp 7. My không hiểu sao cái chỗ ngồi dành cho hai người trên xe lạ quá, lại chứa nổi 4 cô nhỏ áo dài xắn vội tà trước, tà sau chất lên xe. Mùa Hè ở miền cao su đất đỏ của My nắng cháy. Nhưng trong rừng cao su với hàng cây thẳng tắp, nhìn từ góc cạnh nào cũng một hàng, bóng mát trải đều. Lũ học trò tụi My tha hồ trốn nắng. chạy nhảy, ca hát, đùa vang khu rừng, không ngại bị ai bắt gặp. Và rồi dẫu bắt gặp cũng huề thôi. Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò. Câu đó ai cũng thừa biết! My nhớ dường như cả đám chỉ ưa nghịch. Có đứa sau giờ ra chơi, chiếc áo dài chỉ còn lại một tà vì chơi u mọi, bị phe kia chụp bắt ngay tà áo. My nhớ cô bạn tên Thu Thủy, nước da bánh ít với hai đồng tiền trên má kèm nụ cười lém lĩnh. Áo mất đi tà ở phía sau rồi, hôm sau vào lớp cả bọn nhau nhau hỏi, hôm qua tan học, về nhà có được bình an? Thu Thủy cười khoe hàm răng thật đẹp. An toàn trên xa lộ. Ta vừa chào mẹ vừa đi thụt lùi ra sau, chỉ có mấy bà chị biết thôi. Ra tới rừng cao su rộng bao la, là lúc dành cho những êm ả, nhẹ nhàng mà lũ nhóc ngây thơ thuở ấy chừng đã mơ hồ nhận biết. Bầy con gái nhỏ thường bưóc rảo trên xác lá, hay nằm dài dưới gốc cây chống tay ngắm khu rừng xa tắp chân trời, nghe chim, dế dun hát rền. Có lần trời mưa. Dù gì cũng bị ướt, cho nên cả đám cùng nhau ở lại ngắm; mưa rừng. Mà bọn My đâu chỉ ngắm suông. Ai cấm mình tắm mưa trong khu rừng vắng, vì những thân cây không che cho khỏi ướt lúc mưa về. Buổi đi chơi lang thang trong rừng ngày đó, điều làm My nhớ không phải là hình ảnh những cô bé học trò mặc áo dài tắm mưa giữa rừng! Chỉ có mấy chữ "trời ơi, ấm quá chừng ha!" của nhỏ Kim Phai, vừa vuốt khuôn mặt đầy những giọt nước mưa tuôn xuống không ngừng, vừa reo lên thích thú như tìm ra...chân lý, làm My nhớ mãi tới hôm nay. Thì ra cô nhỏ chắc cảm vì cơn mưa trút nước bên ngoài, nên không ngại ngùng trút nước...trong lòng!


Lên mười tuổi, hai anh em không gặp nhau thường, nhưng trong đám anh em cousin cùng tuổi là bốn đứa, bé Trâm thương Đông. Thương và chấp nhận từng nết xấu của thằng anh. Một lần em gái My kể chuyện, bảo chị đừng bao giờ nói lại cho thằng con nghe nha! Đêm qua Trâm thủ thỉ với em, con thương Đông nhưng sẽ không cưới nó khi con lớn. Đông hiểu rõ sự liên hệ ruột rà, trong khi con gái em mù mờ như vậy đó. Bé Trâm vẫn như ngày nào, nhỏ nhắn gầy gò. Em My thấy con khép kín, e dè với mọi người va yếu đuối mảnh mai nên cho đi học võ. Sau mấy năm con bé lên đai đen. Bây giờ mỗi khi bị Đông trêu chọc, nhỏ em tới xiết chặt cổ tay nhắc khẽ, coi chừng. Bé con còn biểu diễn dùng bàn tay làm vỡ vụn mảnh gỗ cho bà ngoại thấy. Mẹ cười hài lòng, mừng đứa cháu ngoại ốm yếu, nhỏ nhoi giờ mạnh mẽ. Đông không biết thân còn trêu chọc. Bé Trâm đang học làm con gái dữ dằn, mà bà ngoại còn khen nó là sao? Cũng thời gian này em gái My lo lắng, buồn nhiều, vì đứa con gái duy nhất thường ra vào bệnh viện như cơm bữa. My nhắc em, Trâm còn bé, nhưng đã biết an nhiên chấp nhận sức khoẻ không toàn vẹn. Em nuôi nấng, chăm sóc và nâng niu con, nhưng con vẫn mang bệnh như bất cứ đứa trẻ nào mình gặp trong bệnh viện. Dù phải uống thuốc từ khi còn bé, nhưng hãy chấp nhận và vui vì mình vẫn còn diễm phúc có con ở cạnh bên. Sau khi nghe con" từ chối" thằng anh nghịch ngợm nhiều tật mà bé Trâm biết rõ hơn ai, em gái My hỏi lại. Như vậy con muốn nói là lớn lên con không đi lấy chồng, sẽ ở với mẹ hoài? Không! Con đâu có nói vậy bao giờ. Con nhất định sẽ lấy chồng khi con lớn. Lấy chồng làm chi khổ lắm con ơi! Lúc mẹ đi lấy chồng bà ngoại có bảo đừng không? Chuyện gì con nghe mẹ, nhưng chuyện này con không nghe được! Nhìn em rể My cắt cỏ quanh sân nhà mẹ, bé Trâm quanh quẩn chờ bố dừng nghỉ mệt, xong thủ thỉ. Bây giờ bố ráng lo cắt cỏ cho bà ngoại. Mai mốt bố già con sẽ bắt chồng con về cắt cỏ cho bố mẹ hàng tuần. Nếu nó không nghe lời, bố đừng quên con mang đai đen! Bố mẹ nhớ đừng nói cho nó biết con có võ!


Trong lúc đứa cháu gái mang bệnh nhưng tinh thần mạnh mẽ tự tin thì, con trai My bắt đầu nhìn thấy nặng nề vì dường như chỉ phát triển chiều ngang. My hỏi con có muốn ốm bớt để nhìn gọn gàng như trước không? Mẹ biết cách nếu như con muốn. Nhóc con nhanh nhẫu hỏi My, có phải mẹ sắp đem lời "Phật của mẹ" ra dạy cho con? Sao con hay vậy, mẹ chưa nói gì đã đoán ra rồi? Thì mẹ hay đem Phật của mẹ ra nói cho mấy dì hết buồn, con biết chứ sao không? Mà Phật cũng dạy cho người ta cách làm cho ốm bớt hay sao? My cười, nói không phải vậy, nhưng con vẫn có thể áp dụng để làm cho ốm lại và tập luyện cho mình thói quen ăn uống chừng mực vừa tốt cho sức khỏe, vừa bỏ tật tham ăn một cách thoải mái, chứ không đau khổ khó khăn như những model ăn xong phải móc họng cho ra. My nói cho con nghe sự cảm nhận dở hay ngon, chỉ là khoảnh khắc ngay nơi đàu lưỡi. Sau đó dần dần chuyển hoá ra sao, thành cặn bã thế nào như con đã biết. Con trai nghe lơ đãng, nhưng My biết chú nhóc này sẽ nhớ và đem ra áp dụng một ngày nào đó, không chậm thì nhanh thôi. Giống thói quen bỏ mứa. Lúc con còn nhỏ My thường ăn hết phần ăn con bỏ lại, sau khi dỗ dành con ráng ăn hết, đừng bỏ đi kẻo tội. Câu này con trai My cũng thường nghe bà ngoại nói ngắn gọn hơn "đừng bỏ, tội nghe con!". Một ngày, My bật cười, chợt nghe con nài nỉ câu này. Mẹ ơi, hôm nay mẹ "cho con bỏ tội" nha! Thì ra nhóc con ăn không hết, muốn bỏ đi sợ mẹ phiền lòng. My vui vì con đã nhập tâm lời bà ngoại và mẹ thường hay nhắc trong những bữa ăn. Sau này My thôi không nhắc. Con trai đã biết bao nhiêu mình thật sự cần, dù là món ăn khoái khẩu tới đâu, chú nhỏ cũng không "ăn bằng mắt" vì "đói con mắt" hơn là đói bụng cần ăn. Cũng không nài nỉ mẹ "cho con bỏ tội" như khi còn bé.


Những mùa hè sau đó, hai chị em My cùng không có thời giờ dành cho nhau nhiều. Hai đứa trẻ khắn khít ngày xưa cũng ít gặp nhau. Em gái băn khoăn nhiều khi thấy bây giờ, lúc gặp hai đứa lãng xa. Em theo hỏi hoài, con gái lắc đầu. Tự nhiên như vậy, mẹ đừng lo không có chuyện gì đâu! Thì ra tới tuổi 'teen' hai đứa bỗng trở tính kỳ khôi, tưởng như chưa từng có những tháng năm thân thiết. My vẫn âu yếm gọi bé Trâm là con gái. Thường cắt tóc cho cả mẹ lẫn con, rồi nhắc tóc con nhiều tới độ lúc nhỏ gội đầu, dì My xối hoài không ướt tới bên trong. My nói với cô em gái, tiền công cắt tóc hai mẹ con suốt một đời My để lúc già sẽ tính luôn một lần. Ráng lo để dành mà trả cho My.


Sinh nhật 16 tuổi bé Trâm muốn tới studio của cậu, chụp hình chung với bố mẹ, dĩ nhiên có cả dì My. Cũng như ngày xưa, Trâm tập lái xe và lấy bằng trước Đông. Một buổi sáng chủ nhật bé Trâm chở My và mẹ, ra thăm ông ngoại nơi nghĩa trang. Sau đó tới chùa rồi ghé thăm em trai nhỏ của My. Khi chiếc xe ngừng lại trước sân, cô bé vừa có bằng còn nóng hổi kêu mẹ và dì My đợi thêm một phút, cho con đậu xe ngay ngắn lại. Hai đứa em từ trong nhà nhìn qua song cửa đợi chờ. Vừa thấy mặt My em dâu đã trêu đùa, nói nhìn thấy chiếc xe xục xịch em trai nói biết ngay tài xế là chị My! Trời đất, qua hai mươi mấy năm kinh nghiệm lái xe. Sáng nay bé Trâm làm dì My mang tiếng.. My vốn sợ lái xe dù là xe đạp ở bên nhà. Đi đâu cũng muốn có người đưa, kẻ đón. My thích ngồi khép mắt như thiền trên đoạn đường dài. Điều này ai cũng rõ nên trong ý nghĩ em trai vẫn cứ đinh ninh My lái xe quờ quạng như khi mới học.


Vẫn tuần tự như ngày nhỏ. Lo cho con gái xong rồi tới lượt con My. Em rể đưa cho Đông tài liệu học là CD với lời dặn: chú cho con hai ngày để hoàn thành. My thấy con trai với đủ trò chơi, nhưng qua thời hạn con khoe từ bây giờ mẹ có thể ngồi cạnh bên cho con tập lái. Buổi sáng chủ nhật con trai khẩn khoản, mẹ có sang nhà bé Trâm không, con chở mẹ đi. My nhớ lại khi xưa tập lái, chỉ cần người ngồi bên cạnh trầm tĩnh, thản nhiên là My vững. My ra xe với cả hai anh em. Khoảng đường 10 phút mà dài lê thê. Khi xe ngừng, cửa mở. Nhóc em nhẩy xuống xe vừa cười vừa nói, con còn nhỏ quá, con đâu muốn chết! Đi chung với anh Đông sợ làm sao! My cười, trấn an con, nói anh không tệ . Tại con không tin nên mới sợ thôi. My hài lòng thấy con thận trọng, cứng cỏi hơn nhiều dù phản ứng chưa nhanh. Một điểm giống nhau của hai anh em cousin, cứ khư khư mình theo đúng luật mà không để ý đến chung quanh.


Khi Đông đến tuổi "Teen age", My bắt đầu chật vật với tánh tình nóng lạnh bất thường đôi khi chợt có ở con trai. Phản đối ồn ào, dữ dội khi chưa kịp nghe xong lời mẹ nói và nước mắt rớt dài sau khi nổi giận vì một điều bình thường như nghe câu hỏi vì sao, hãy nói mẹ nghe? Tại sao mẹ hỏi? Tại sao mẹ không biết chấp nhận con? Tại sao con phải là người mà mẹ muốn, chứ con không phải là con? Chỉ là khi nhìn kết quả của học kỳ vừa mới gởi về, thấy điểm thấp My muốn hỏi mà ra như thế. My cũng muốn "ấm đầu" theo truớc nhiều thay đổi kỳ khôi. Con đừng khóc, đừng la như thế. Lấy nước uống đi rồi nghe mẹ nói được không? Thì Mẹ cũng nói với con bằng giọng đâu có ngọt ngào như thường lệ. My than thầm, rắc rối thiệt rồi nha! "Nhẫn, nhẫn, nhẫn..." My thường tự nhắc. Chỉ nghe thôi, ráng sao nói để con nghe. Không nghe bây gìờ thì cũng sẽ thấm sau đó. My tập nhận lỗi với con khi lầm lẫn, nghĩ sai. Đôi khi dùng nước mắt để làm cho con tỉnh lại khi hành xử chừng như quá đáng. Bây giờ chú nhỏ ham chơi đã biết làm anh. My âm thầm giao trách nhiệm để con biết đâu là chỗ đứng của phụ huynh. Có lần Đông check bài của em rồi nổi sùng. Mẹ đẻ làm chi thằng kém thông minh như vậy? My nói mẹ buồn khi nghe con khinh em con như vậy. Thông minh hay chậm hiểu không phải là sự chọn lựa của mình. Con nghĩ sao nếu như ngược lại. Mẹ sinh ra em thông minh và con thì chậm hiểu? Mai con lớn rồi mẹ sẽ nói thêm, vì sao có người sinh ra thông minh, xinh đẹp. Có người u tối, chưa kể bị khuyết tật, không lành lặn. Mẹ may mắn có con học sáng hơn em. Nhưng đôi khi cũng tiếc vì con lơ là không học hết khả năng mình. Nếu con là em thì mẹ đâu dám mong mỏi nhiều hơn, có phải không?


Đông đã biết làm anh hơn chút xíu. Sau giờ học nhóc em về đi tắm, nghỉ vài phút rồi làm homework. Một điều My không hài lòng là khi thấy em làm sai Đông chỉ kêu làm lại mà không giảng giải gì. Đứa em ráng làm lại nhiều lần cho tới khi đúng. My hỏi tại sao con không giảng, để em hiểu và làm tới nơi tới chốn. Mẹ ơi, đó là chuyện của cô giáo ở trường. Cũng như khi không hiểu hay chưa hiểu Duy phải hỏi cô giáo lại. Mẹ có nghĩ rằng vì nó không chú tâm nên mới làm sai. Cuối cùng vẫn tự nó làm cho đúng chứ con có chỉ dạy gì đâu, có phải không? Người bạn Mỹ khen Đông làm đúng. Bà nói bà cũng sai giống như My vì muốn chỉ cho con hiểu liền khi ấy để làm nhanh. Thật ra đôi khi con chưa hiểu, mà nhờ mẹ"nhắc tuồng" nên làm được tức thì. Còn để tự con tìm ra cách giải hoặc làm bài cho đúng, như vậy chắc chắn lần sau con làm được một mình. My có lần nghe nhóc em than thở, nếu con làm anh sẽ không giống như Đông. Đông bossy, Đông hình như chẳng thương con. Gì cũng bắt con làm không được nói, trong khi anh Đông cãi lại mẹ đôi khi! My ôm con an ủi. Nếu không thương con Đông đâu biết làm anh. Coi bài vở cho con, đón con mỗi ngày lúc đi học về. Mẹ ngày nhỏ như con, mong có anh trai giúp, nhưng mấy anh của mẹ chỉ lâu lâu mới ngó tới một lần. Con có biết khi con còn bé, anh con nói gì với mẹ không? Cu Duy mở đôi mắt tròn xoe nhìn mẹ, đợi chờ. Đông bế con trên tay rồi hỏi mẹ. Mẹ ơi, mai mốt mẹ già, mẹ chết rồi con ở với ai? Thì con ở với vợ con chứ ở với ai. Không.. Con không cưới vợ đâu. Thấy phiền quá, mẹ ơi. Hình như phải mua nhẫn diamond để đeo cho nó nữa. Con thấy mấy anh con của bác đều làm giống như nhau. Con làm sao biết đi mua nhẫn, cũng lấy đâu ra tiền để mà mua! Rồi con sẽ lớn mà. Sẽ học xong, có việc làm và cưới vợ như bao nhiêu người khác. Không. Mẹ đừng bao giờ nói với con chuyện cưới vợ nữa nghe. Mai này khi mẹ không còn, con sẽ xin ở với "vợ chồng Duy", mẹ nghĩ được không? Nhóc em ngẩn ngơ chừng xúc động. My nghĩ cả hai cùng cảm nhận được sợi dây buộc ràng của cốt nhục tình thâm. Có những buổi chiều, My đi làm muộn, lái xe qua xóm bên đón con về. Đông xin qua chơi basketball với đám bạn, và phải dắt em theo vì mẹ dặn không bao giờ được bỏ em một mình sau giờ về học. Con trai đã có lần giận hờn, lớn tiếng với My. Nó là con của mẹ, tại sao con phải lo cho nó? Mẹ thấy bạn con có đứa nào đi chơi banh mà phải dắt em theo? My nhìn hai anh em vừa đi vừa chạy về nhà trong buổi chiều gần tắt, thấy mà thương. Đông nói đợi mẹ về tụi nó chơi xong rồi. Con kêu Duy đem theo homework để làm. Tụi con chơi ngoài sân, nó ở trong nhà. Làm bài xong coi tivi, hoặc mẹ của bạn con cho nó chơi game. Con đâu thấy nó dễ thương, vậy mà mẹ của bạn con khen nó lắm. My dần dần không còn giận và buồn nhiều, mỗi khi nghe đứa con đang dần lớn nói những câu rất đỗi khó nghe. Phản ứng mạnh mẽ và tàn nhẫn như không còn biết mẹ là ai. Sau đó thì như đứa trẻ, chùi nhanh đôi mắt ướt, tới bên mẹ nói nhẹ nhàng như không có chuyện gì


Ngày nhỏ My thường hay giận dỗi Ba My. Vậy mà giờ đây My thở phào, nhẹ nhõm khi biết con trai không "thừa hưởng" từ My tính làm bộ giận dai, dù trong lòng không giữ lại chút gì sau đó. Ngay cả khi hai mẹ con vừa mới trải qua cơn sóng gió, con trai My vẫn nói nhẹ nhàng, con cám ơn mẹ bữa ăn ngon mẹ nấu hôm nay. My thấy mình tệ hơn con ở điểm này, vì cả đời chưa hề biết nói một câu như vậy với mẹ My. Chưa kể đôi khi My nấu… gì đâu! Có hỏi con trai cũng lắc đầu, nói con thấy được, không có tệ. My cười. Điểm này con cũng lại hơn bố xa rồi! Người bạn Mỹ vẫn hay nói với My khi hỏi chuyện về con. Thấy chưa My? Tóc tụi mình bạc nhiều từ khi con tới tuổi 14, 15 có phải không? Không phải là người lớn, cũng không còn là đứa bé biết nghe lời và đi theo mẹ như cái đuôi tới bất cứ đâu. Chưa nghe, chưa hiểu hết câu đã ồn ào phản đối. Chưa nói ý mình ra, đã nghi ngờ không được cảm thông. Nghĩ mình biết nhiều và lớn lắm rồi, tự tôn lẩn tự ti và che đậy bằng tính khí bất thường như nắng vội, mưa nhanh. Muốn làm điều gì khác hơn lúc trước để mọi người phải "biết" mình không còn là đứa trẻ... 13 tuổi con cao bằng bố. 14 bắt đầu cao vượt lên trên. My nghe chống trả và tranh đấu cũng nhiều. Coi như là cơ hội để My luyện công từ "bí kiếp" được trao tay của sư huynh, của những người bạn đã trải qua cơn khủng hoảng cùng con. Hiền muội hãy như người thầy độ lượng, từ tâm. Kiên nhẫn dìu dắt, chỉ dạy đám học trò, không phân biệt là đứa thông minh, dễ dạy, hiền ngoan. Hay đứa chậm hiểu, ngỗ nghịch không màng học hỏi. Giống như ngưòi thầy thuốc có lương tâm. Con bệnh càng trầm kha, thì càng không quản ngại hao tâm, tổn trí ra tay chạy chữa. Hãy kiên nhẫn lập đi, lập lại. Rồi một ngày nào chậm hoặc nhanh con sẽ nhận ra. Tấm bản đồ được vẽ bằng tình thương, lòng bao dung và sự nhẫn nhục hy sinh của người mẹ yêu thương. Chắc chắn con sẽ có lúc mở ra dùng đến khi chợt nhận ra mình lạc lối. Người bạn Mỹ nói cho My biết, chính cô ngày xưa đã có lần nói câu này"Con thù ghét mẹ. Tại sao mẹ chẳng chết đi?". Câu nói đó thốt ra khi mẹ cản ngăn, không cho đi dự tiệc ở lại đêm với đám bạn tuổi 15, 16 cả trai, lẫn gái.Phải đợi tới khi thành người, có một gia đình êm ấm, bình thường, mới đa tạ thâm ân của mẹ đã giữ gìn cho con có được ngày nay. Những cơn nổi loạn cuồng điên ngày đó, bây giờ cô nhận lại từ con.

Hôm chở Đông đi ghi danh năm học mới, My gặp nhiều đứa trẻ quen trong đám bạn của con. 16 tuổi con lớn hẳn, như bỏ lại đám bạn Á Đông nhỏ nhắn phía sau. My nghĩ thầm, năm nay Đông coi bộ đã xứng đôi với cô bé Chinese. My để mắt tìm vẫn không thấy ngưòi trong mộng của con trai đâu hết. Biết có hỏi My cũng sẽ bị ngăn đường, bít lối. Phải đợi hôm nào như chuyện tình cờ. Một cô bé đang đứng xếp hàng bên cạnh mẹ, chợt mừng rỡ chạy nhanh tới ôm chầm đứa bạn trai, hôn đắm đuối như chung quanh chẳng có ai. My thoáng nghĩ đến bé Mai Trâm của chị em My. Chắc chắn con gái không bao giờ tự nhiên như vậy.

Ngày chủ nhật cuối cùng trước khi trở lại trường, My bảo con sửa soạn để đi mua thêm vài thứ. My loay hoay khóa cửa, lúc ra xe thì chỗ ngồi của My đã có người thay. Mời mẹ lên xe, con chở mẹ đi. Kể từ giờ mẹ khỏi than làm biếng lái xe. Mẹ có muốn đi thăm bà ngoại sau đó thì cho con biết. Mẹ cũng nhớ mua cái ví nhỏ cho con bỏ ID của con vô. My ngập ngừng hỏi lại, con có nghĩ rằng con sẽ chở mẹ đi trên những con đường còn xa lạ với con không? Có mẹ ngồi bên con còn lo gì nữa. Mẹ có biết rằng bố bận nên đã cho con đưa đón cu Duy ở chùa cho lớp học hè mấy bữa nay không? My lắc đầu. Tại sao bố dám cho con đi một mình như vậy chứ? Thì bố là đàn ông, đâu phải là "đàn bà, con gái"!Con trai còn cười tủm tỉm, nói với My. Mẹ với dì T thật là khác nhau xa. Bé Trâm lái xe, dì T sợ ngồi nhắm mắt giả bộ như đang ngủ. Con lái xe, mẹ sợ, mở mắt thật to để canh chừng!

Mẹ nói cho My nghe ngày thứ Bảy vừa rồi, Đông lái xe qua nhà dì T để tìm Trâm. Thằng bé hơi thất vọng vì nhỏ em đã đi làm trong bệnh viện. My hỏi tại sao con không gọi cho Trâm để biết nó ở đâu trước khi đến gặp em. Con trai hỏi lại My. Mẹ nghĩ con giữ số cell của nó à? Con có bao giờ kiếm nó nói chuyện đâu mà hỏi số phone. Đinh ninh thứ bảy nó ở nhà nên qua kiếm. My thầm mừng vì bây giờ hai anh em thỉnh thoảng gặp nhau không còn giống người dưng. Thằng anh vẫn luôn "chậm một bước" ở phía sau đứa em gái, mà con trai đã tính chung vào gia đình nhỏ của My trong những tháng năm của tuổi thơ.

Suốt mùa hè, Đông không cho My hớt tóc lần nào.Hôm cả nhà đi ăn tối mấy đứa em My và cháu gái xúm vô chê Đông để tóc dài coi già, hết dễ thương rồi. Sao chị không hớt tóc cho con, bảo nó phải cạo râu. Bà ngoại với các dì chỉ thích nhìn mặt con đọng sữa, ngây thơ chứ không quen nhìn thấy con già dặn thế này đâu! Chú nhỏ cười cười nói tóc của con, râu của con. Mà râu...con không ưa râu, con cũng ghét cạo râu! Gì phải cạo mỗi ngày sao phiền vậy? Nhìn "chàng trai" cao lớn, ngó già dặn quá chừng, nhưng lời lẽ vẫn là đứa trẻ thơ chưa biết làm sao để thích nghi với những đổi thay trên thân thể đang mang. Bé Trâm vò đầu thằng anh bê bối. Đông lớn rồi, đừng để mẹ cạo râu cho sẽ chẳng giống ai! Chủ nhật đó con trai hỏi, Mẹ có muốn cắt tóc dài thành tóc ngắn hay không? Thì mẹ đang chờ hớt tóc cho con nè. Đông cười cười đi ra mở cửa. Huy, vô đây mẹ Đông hớt tóc cho. My nhìn thằng bé có mái tóc dài, bềnh bồng, óng mượt. Mái tóc đẹp, hợp với dáng như nghệ sĩ của Huy. Có thật con muốn hớt tóc lên thật ngắn hay không? Dạ. Hai bên số 1, top số 2. Đông cười cười bỏ chạy lên trên phòng, chắc sợ quanh quẩn gần cái tông đơ của mẹ có khi mang họa! My cố ý không hớt phía trên thật ngắn. Bảo con vào soi gương, không ưa cô sẽ sửa lại cho. Chú nhỏ trở ra nói thật ngắn dùm con. Lúc này Đông mới chạy xuống nói hôm nay mẹ chỉ làm cho một người khách là Huy! My tháo khăn choàng, phủi sạch những sợi tóc bám sau ót. Thằng bé đứng lên với tiếng cám ơn. Đông mở cửa và cười cười đứng "nhắc tuồng": Chào cô My con về, khi đứa bạn nói câu "Chào. Cám ơn" ngắn ngủn, trống không. My hỏi Huy học chung với con bao giờ. Nó ở đâu mà mẹ chưa bao giờ nhìn thấy trong đám chơi banh với con mấy năm nay? Nó học chung từ năm ngoái. Nhà ở xa làm sao mẹ gặp ở đây. Mẹ nó là cô giáo ở trường, cho nên 3 anh em nó ở vùng khác nhưng được đi học ở trường mẹ dạy. Con biết thế nào mẹ cũng hỏi mà. À mẹ nó còn trẻ lắm, hình như 35, 36 tuổi. Làm sao con biết ? Bộ mẹ tưởng người nào ở bên này cũng giấu tuổi hết hay sao? Có rất nhiều cô giáo nói tuổi của mình. Có chồng hay chưa và có mấy đứa con, tuổi bao nhiêu.

Sáng nay My cùng mẹ và vợ chồng cô em gái đi chùa. Trên xe có bé Trâm trên đường đến bệnh viện làm việc vào mỗi ngày chủ nhật. Trâm bắt đầu từ dạo mới nghỉ hè. Nơi cháu gái trị bệnh cũng là nơi con tình nguyện đến làm mỗi tuần một ngày, để học bài học trách nhiệm và tình thương đối với tha nhân. Xe dừng. Bé Trâm bước xuống, khoanh tay , khẽ cúi đầu nói “Ạ bà ngoại. Ạ dì My. Ạ bố mẹ con đi làm” Vẫn câu chào thuở nhỏ, dù đứa cháu My bế bồng từ ngày còn trong tháng, giờ đã là cô thiếu nữ thơ ngây đang bước từng bước vào đời. Nhìn con trên hành lang bệnh viện, mái tóc dài theo cơn gió bay theo tia nắng ban mai, My nghe lòng ấm áp nhiều. Hỏi Đông con có biết bé Trâm mỗi tuần tới làm nơi bệnh viện một ngày không? Đông nói biết chứ ! Nếu như hè sang năm con cũng làm việc volunteer như Trâm vậy, mẹ có bằng lòng cho con một chiếc xe riêng để lái đi làm không? My gật đầu. Chú nhóc mỉm cười. Con chưa hỏi đã biết mẹ sẵn sàng cho con đi làm “không được trả lương”, trong khi đó lạị ngập ngừng từ chối khi con hỏi đi làm dể kiếm tiền xài. Trong nhà này con hiểu mẹ hơn ai hết, phải không? My khẽ gật. Thầm mong, con vẫn đi sau Trâm một bước, giống ngày xưa, là những bước lành dẫn lối vào đời...

Quỳnh My

Sunday, September 11, 2005

Hạ sơn

Ngày mai sư xuống núi
Áo mỏng sờn đôi vai
Chuỗi hạt mòn năm tháng
Hương trầm lỡ cuộc say

Bình minh sư xuống núi
Tóc trắng hờn sinh nhai
Phương đông mặt trời đỏ
Mùa hạ không mây bay

Ngày mai sư xuống núi
Phố thị bước đường cùng
Sư ho trong bóng tối
Điện Phật trầm mông lung

Bình minh sư xuống núi
Khóe mắt còn rưng rưng
Vì sư yêu bóng tối
Ác mộng giữa đường rừng

Tuệ Sỹ
Tháng 9/1983

Friday, September 09, 2005

Bát Nhã Ca

Biển tâm bát ngát từng xanh
Uyên thâm trí huệ tịnh thanh mật huyền
Bè lan chèo trúc qua miền
Đưa đường bát nhã con thuyền chân tâm

Gối tay mộng giấc trăm năm
tình vương nẻo ý về trong ơ hờ
Nửa đường theo với trăng mơ
Nửa như chết lặng trên tờ thiên thư

Tâm kinh vượt sóng không hư
Sóng như chút mộng đã từ xa khơi
Ngậm ngùi chi giữa giòng trôi
Ngàn năm mặt nước không lời lặng im

Chỉ hồng kéo sợi theo kim
Đan đi đan lại nhân duyên luân hồi
hoa kinh mối đạo diệu vời
Mở ra hiền thánh gót dời nẻo tâm

Đại Bồ Tát quán Âm
Vượt trên thánh trí tâm đồng hư không
Mắt từ tươi sợi nắng hồng
Ý từ xanh giọt sương trong lá ngà

Sầu ai hiu hắt ngàn hoa
Nghe như lệ đọng nhạt nhòa sương phơi
Cửa thiền mở cổng mây trôi
Rừng thiền tỏa ngát hương trời vô ngôn

Hóa thân ảo hiện bãi cồn
Trên tờ lá biết nhập hồn cỏ cây
Muời phương nào kể đông tây
Hành tung một vết chim bay giữa trời

Áo tà dương phất cõi người
Lời ru ấm lại vành môi bao ngày
Hồn ai lưu lạc chốn này
Tiếng than nứt đá động bầy nhạn sa

Rồi mai dẫm bước ta bà
Ý tình bóng lá dáng hoa mơ màng
Trăm năm giấc mộng kê vàng
Ngàn thu còn lại một làn sương bay

Tâm người như vạt gió lay
Thân người hạt nước trên tay ai cầm
Giữa lòng đại đạo mênh mông
Muôn kinh bỗng hiện một giòng mây trôi

Mỏng như sợi khói lên trời
Lời như tiếng vọng bên đời ban sơ
Trang kinh hóa một giòng thơ
Vỡ tung mạch lạnh hững hờ chiêm bao

Vút cao theo với ngàn sao
Nở tươi từng cánh tinh cầu trong đêm
Tâm bình đẳng, trí như nhiên
Mười phương Phật quốc một miền cỏ hoa...

Từ Hoa
(Trích đoạn trong tập thơ và CD cùng tên Bát Nhã Ca)

Wednesday, September 07, 2005

Ngày ở nơi này

Thứ sáu, Chiều...

Cuối tuần xôn xao vì có thêm ngày thứ Hai nghỉ lễ tiếp. Ghé đón Duy con ở nhà mợ. Vào thấy nhà vắng im, chỉ mình con ngồi chờ mẹ. Hỏi mợ đâu, Duy chỉ vô phòng. Khẽ gõ cánh cửa, nghe tiếng người em bà con nhỏ nhất nói vọng ra .. " Em đây ..chị vào đi". Thấy trên màn ảnh tivi là phim bộ Đại Hàn. Cô em đắp mền nằm coi. My chỉ biết coi phim bộ từ khi còn bên mẹ. Vừa "phụ coi" phim chưởng Hồng Kông vừa đấm bóp chân tay cho mẹ. "Em hỏng gả cho anh đâu" là câu ngộ nghĩnh, làm My chú ý. Xem cô Hoàng Dung của Quách Tĩnh mặt mũi ra sao mà nói chuyện ngộ ghê! Nghe My kể chuyện ngày xưa coi phim bộ, Huynh Đ cười sáng khoái, thêm: Ừ thì hồi đó huynh cũng ăn mì gói. Ráng thức đêm, chờ coi "em có chịu gả cho anh hông?". My chỉ coi mấy bộ phim chưởng trong thời con gái. My ngại nghe tiếng khóc than của những bộ phim tình cảm dài lê thê. Phim nào cũng gần như đọc Quỳnh Dao. Chỉ cần đọc vài truyện thôi là đủ. Hầu như tất cả những truyện kia đều có nội dung oan trái, lâm ly như kịch bản cải lương: yêu, thù, thương, hận, ...Khi Ôn Mỹ Linh, cô bé đóng vai Hoàng Dung, đột ngột lìa đời, "Mối tình phim bộ" HK của My chết theo luôn. Nghe tiếng khóc của Lưu Tuyết Hoa qua giọng chuyển âm, não nề, ai oán dường như từ đầu đến cuối bộ phim dài, My nghĩ mình có đủ lý do để đứng bên ngoài, mặc tình ngớ ngẩn, giả ngộ cù lần mỗi khi nghe bàn chuyện phim. Cho dẫu đó là, dù Đài Loan, HK hay phim Hàn quốc.

Thấy cô em biếng nói vì đang mê phim bộ. My cười thay câu chào, hỏi mẹ đâu rồi lặng lẽ bước ra. My bây giờ ít có dịp ghé qua nhà mợ, vì biết mỗi khi ghé qua đây luôn luôn My sẽ chẳng về nhanh. Mợ và các cô em gái, lúc nào cũng có nhiều điều để kể My nghe. Khi My đứng lên nói lời chào. Lúc này mợ mới cho hay cô bé út vừa qua cuộc giải phẫu, phải nghỉ học trong 6 tháng cho đến khi bình phục hẳn. Những bước chân đang bưóc dần ra cửa khựng lại. My quay vô phòng cô em nhỏ nhất nhà. Xin lỗi Chị đã không hỏi. Tưởng cô bé lười biếng nằm cuộn mình trong chăn xem phim trong buổi chiều trời sắp mưa. Hai chị em như quên mợ bên ngoài, khi My ghé ngồi lên mép giường cạnh chỗ em nằm. Cô em bà con đang học luật, mỗi lần gặp My em hay hỏi chuyện tâm linh. Cô bé có những nổi khắc khoải, băn khoăn về cuộc sống. Về thân phận con người và có những cái nhìn rất gần những gì My đang sinh hoạt với mỗi ngày.

Những câu hỏi thẳng, những cảm nhận rất thật, phơi mọi hình tướng quanh đời. Chị My ơi, em chưa thật sự bước vào cuộc sống, với những hệ luỵ của ghét, thương, vui, khổ. Hệ lụy của đam mê hay chán ngắt, những thú vui, danh lợi, bon chen... Nhưng sao trong em dường như có phần giống chị rồi. Dám chừng khi học xong, ra trường em sẽ chẳng lấy chồng, làm vợ, làm mẹ như bạn bè quanh em. Cho em hỏi nếu như ngày trước, chị tìm ra cách sống giống bây giờ. Có phải chị đã không lấy chồng, giờ là một ni cô ở chùa không? My cười. Chị làm sao trả lời những điều không có xẩy ra. Chuyện quá khứ đem vào hiện tại sao nói được. Có lần My dẫn em vô thiền viện. My rất vui khi thấy em hỏi sư cô từng câu hỏi thật hay. Nghe em nói không có đam mê say đắm vào bất cứ điều gì, và thường hay nhìn rõ những bất toàn trong cuộc sống. My đôi khi e ngại. Nhắc em rằng đời không phải chỉ là toàn một màu u ám tái tê. Không ai hoàn toàn tốt và cũng không ai hoàn toàn xấu. Mỗi hoàn cảnh đến với mình đều là cơ hội để học thêm bài học mới.. Vậy thôi.

Hai chị em cách tuổi khá xa. My vừa có thể thân gần với mợ vừa như không có một khoảng cách nào với đứa em này. Có khi em sang tìm My buổi tối. Ngồi cho đến gần nửa đêm mới về. Con cám ơn và xin lỗi chú Đ, vì đã giành chị My của chú tới khuya. Em biết em có thể nói với My bất cứ điều gì sâu kín. Dù xấu, tốt vẫn không ngại bị phê phán, hay lo sợ người khác biết. My mừng vì không cần phải nhắc nhiều. Bởi khi vừa kể xong câu chuyện cũng là lúc em nói cho My nghe lỗi lầm của mình ở chỗ nào, rồi nhanh chóng chấp nhận những gì đã xãy ra không khổ sở, cũng không trách than.

Duy bước vào phòng nhìn mẹ, mặt đăm chiêu thay câu nhắc về, .. đi về. My xiết tay cô em nhỏ, nhắc làm sao để vượt qua những cơn đau thường đến với thân. Em cám ơn, nói chị an tâm. Khi đi đứng bình thường trở lại em sẽ tìm sang bên chị. Mẹ gọi cậu bằng anh. Lẽ ra My phải gọi các con của cậu bằng anh và chị. Nhưng tất cả 5 anh em đều không chịu vậy, nói chỉ muốn được làm em của My thôi. My xưng chị, gọi em như được yêu cầu. Chưa kể các em qua nhà My còn gọi chị My với chú Đ. Gọi bằng chú , anh chàng xưng chú. My cự nự hỏi sao dám xưng chú với các em. Thì gọi sao, xưng vậy đó thôi. Chẳng lẽ anh đi theo năn nỉ "đừng gọi anh bằng chú", người ngoài nghe tưởng anh nham nhở. Đã già, không nên thân, theo chọc ghẹo các cô! Em chưa biết dì T và dì C, còn gọi chú xưng con rất dễ thương. Chỉ riêng Trúc Th. gọi bằng anh .Cậu đã nghe 3 cô con gái nói chuyện với anh, chỉ cười thôi! Đâu biết làm gì hơn.

Đêm...

Tắm gội, thay đồ vội vã để tìm thăm người dì bà con vừa đến từ Florida. Dì ngày xưa là cô giáo, rồi làm giám học trường Đồng Khánh. Mỗi năm ở Houston có ngày Phượng Vỹ, thầy cô Quốc Học, ĐK và học trò lại về họp mặt ở đây. Cùng đi với dì là hai người con trai lớn. Cả hai thương quý săn sóc nâng niu mẹ như bảo vật. Dì goá chồng năm ngoài 30 tuổi. Những đứa con đều được mẹ nuôi ăn học, thành tài dù ở quê nhà hay ở đây. Năm nay đã 78 tuổi thấy dì vẫn khoẻ. My mừng khi biết mắt dì còn tinh anh cùng tinh thần dì còn minh mẫn vô cùng. Người con lớn của dì M tháng trước về Houston, mời tụi My đi coi buổi ra mắt CD nhạc tình Châu Đình An để gây quỹ giúp trẻ em mồ côi, tàn tật bên VN. My gặp L vào những lần về ăn chung buổi tối. L không nói chi nhiều, chỉ lặng lẽ bên ly rượu hoặc bia. Vừa rồi My ngạc nhiên. Bài hát mở đầu chương trình ca nhạc thật sâu lắng, nồng nàn là bài thơ "Huế, tình em, kỷ niệm" của L, do CĐA phổ nhạc. My đọc Đặc san Phượng Vỹ, thấy thêm một bài thơ phổ nhạc của L. Riêng Ph, người em trai có khuôn mặt thật hiền, lúc nào cũng phảng phất nổi buồn từ khi người bạn trăm năm vĩnh viễn ra đi. Đây là cặp vợ chồng gắn bó, keo sơn, từ lúc bắt đầu cho tới lúc cuối cùng. Năm ngoái khi chứng kiến bữa ăn có pha nước chút mắt tủi buồn của mợ Th, người cùng tuổi với My. Ph đã buồn bã nhắc cậu B rằng tại sao khi còn may mắn có nhau mà không hưởng trọn niềm vui, lại vô tình làm khổ nhau nhiều bằng lời nói khó nghe trong cơn giận, bằng sự hơn thua, sai đúng để mà chi! Lần này My nhìn cả hai anh em đều thoáng đọng những buồn phiền. L im lìm, xa vắng nhiều hơn. Ph có vẻ bình thản chấp nhận cuộc đời trước mặt, cạnh dì M và những đứa con yêu.

Thứ Bảy, Sáng...

Gọi thăm người đang nằm bệnh viện. Sao đã bớt đau vì vết mổ chưa? Thêm nữa, cho biết cảm giác ra sao trong những đêm ngủ nhà thương? T cười. Đêm qua em ngủ ngon dù chỉ là những giấc ngủ vụn thôi. Chị không tin hả? Đêm dài hả? Ừ, có ai ôm vết mổ dài, đau đớn từng cơn mà nói ngủ ngon với vui không? Có! Có em. Người mười mấy năm không biết bệnh là chi. Đùng cái phải vào nhà thương mổ banh lá phổi. Mít tờ Mom, gà trống nuôi con. Bỏ 3 đứa trẻ vô nằm trong bệnh viện mà khoe vui, sao chẳng lạ! Chị Thảo ơi, chị có biết không? Đêm qua "Má" gọi hỏi thăm em kỹ lắm. Niềm vui lớn như vầy hỏi sao em chẳng ngủ ngon. Nói chuyện với má em phải uốn lưỡi nhiều lần, để đừng bật lên tiếng má như em vẫn gọi thầm từ trong bụng bấy lâu nay.My hiểu nổi mừng vui của người bạn nhỏ. Hai tiếng "chị Thảo" chỉ duy nhất một mình T gọi. My rồi cũng quen xưng chị Thảo, khác với Nguyên Thảo ở chùa hay khi nói chuyện với những huynh, tỷ, muội, đệ trong nhóm bạn đạo quen biết đã nhiều năm. Lái xe gần 5 tiếng tìm về nơi My ở, để được gặp, làm quen với chị Thảo một lần sau nhiều lần bị em gái chối từ. Đi từ khuya, đến Houston lang thang. Đợi chiều xuống My đi làm về để gặp. Bữa ăn hội ngộ bên nhà hàng ở cạnh hồ. T nói em cầm tinh con hợi. Không nghĩ ra nơi nào mời chị ngoài những nơi được no đủ, trước khi trở về trên đoạn đường dài. My thấy có chút gì ngộ nghĩnh, khi nhận lời em gái gặp T. Ngay phút đầu tiên My nói T có thể gọi My bằng chị L, giống như mấy đứa em trong nhà vậy. T nói liền. Xin cho em được gọi chị bằng chị Thảo, vì trong em hai tiếng này đã có từ lâu. Em đọc những bài viết với tên NT. Tự dưng có cảm tưởng như chị là chị Thảo tự bao giờ. Gần gũi lắm dù chưa có lần gặp. Lần này lái xe đi về gần 10 tiếng, em nhất định phải có tấm hình chụp chung với chị đem về làm vốn! Mong chị không từ chối. Ngưòi đàn ông trung niên, bằng tuổi đứa em gái kế của My, từng tu ở nhà dòng ra. Chỉ sau vài phút nói chuyện My như quên mất vẻ già dặn, phong trần. Ừ, coi như My có thêm một đứa em trai kể từ đây. T khoe đọc bài chị viết, em tìm mua sách Phật nhiều hơn. Chủ nhật vẫn tới nhà thờ, nhưng trong nhà em ngập đầy sách Phật. Em đọc nhiều sách do Đức Đạt Lai Lạt Ma viết. Hiểu tới đâu đem ra ứng dụng cho mình tới đó, thật là vui. Bữa ăn kéo dài hơn thường lệ, dù chỉ mình My ăn thật tình, vừa ăn vừa nghe T nói. Cũng may, buổi chiều hè nơi đây dài. T lái xe quay về lại đọan đường xa. My hỏi sao có người thân mà không trú lại một đêm, mai về sớm? Chị không biết đó thôi, em có thú lái xe một mình giữa đường đêm. Vui một mình chứ chẳng phải buồn đâu, chị đừng lo.

Trưa...

HH đã sẵn sàng hành trang để buổi chiều ra phi trường về với các con. Gởi HH câu chúc vội, có những ngày vui, êm đềm bên các con và luôn được bình an trên những chuyến đi, về. My cười, ngạc nhiên khi nhận ra. Dường như trong những ngày cuối của tuần này, quanh My có nhiều "bóng dáng" những người cha. Hai người em trai bà con cùng về với dì M. Thêm người anh ở thật xa, đi loanh quanh mấy bữa với người thân mà ngỡ lạ, để khi về cảm thấy gần hơn.T, "người em khác họ", có lần hỏi câu này: Người ta gọi những người đàn bà bằng goá phụ, sau khi chồng họ mất đi. Còn em, được gọi bằng gì sau khi vợ mất? Em tìm hoài không thấy chữ nào! HH có ba đứa con gái đang sắp tới tuổi "teen", tình thương dành cho con thôi thúc bước chân phiêu lãng thu dần khoảng cách, để sang năm về lại gần con. T đang vất vả rêm mình với thân gà trống nuôi con, bên cạnh hai đứa con trai cao hơn bố đang tuổi lớn. Niềm vui, ấm lòng người ở lại là đứa con gái nhỏ thật xinh tuổi 12. Ở T, ở HH nhìn thoáng qua, đó là những cảnh buồn. Nhưng thấy vậy mà không phải vậy, bởi My biết cả hai đều tìm thấy an vui ở tự tâm. HH khoe bây giờ nghiệp ái tình không chi phối được HH. HH đã bước ra, bỏ lại khoảng mờ mịt tối tăm vây phủ thuở xưa. T lạc quan vui sống. Mấy đứa nhỏ càng quần, em càng có thêm kinh nghiệm đầy mình. Lần này có dịp về Houston, em sẽ ghé thăm rồi năn nỉ Má dạy cho em cách nấu vài món ăn Nam Kỳ để thêm vốn khi trở về. Hy vọng đàn gà con sẽ vui hơn, vì thực đơn của gà trống bố không còn nghèo nàn như hồi mới bắt đầu.

Quỳnh My